Klasik mantık konu anlatımı Test 2

Soru 04 / 10

"Eğer yağmur yağarsa, yerler ıslanır. Yerler ıslak değil. O halde yağmur yağmamıştır."
Bu akıl yürütme hangi geçerli çıkarım kuralına örnektir?

A) Modus Ponens
B) Modus Tollens
C) Zincirleme Kıyas
D) Ayrık Tasım

Bu soruyu adım adım inceleyerek doğru çıkarım kuralını bulalım:

  • Adım 1: Verilen Akıl Yürütmeyi Sembolleştirelim

    Öncelikle, verilen ifadeyi mantık sembolleriyle ifade edelim. Bu, akıl yürütmenin yapısını daha net görmemizi sağlar.

    • "Eğer yağmur yağarsa, yerler ıslanır." Bu bir koşullu önermedir.
      • "Yağmur yağar" ifadesine P diyelim.
      • "Yerler ıslanır" ifadesine Q diyelim.
      • Bu durumda, ilk önermemiz "$P \rightarrow Q$" (P ise Q) şeklinde ifade edilir.
    • "Yerler ıslak değil." Bu, ikinci önermemizin olumsuzudur.
      • "Yerler ıslanır" (Q) ifadesinin olumsuzu olduğu için, bunu "$\neg Q$" (Q değil) şeklinde yazarız.
    • "O halde yağmur yağmamıştır." Bu, akıl yürütmenin sonucudur.
      • "Yağmur yağar" (P) ifadesinin olumsuzu olduğu için, bunu "$\neg P$" (P değil) şeklinde yazarız.

    Şimdi, akıl yürütmemizin sembolik yapısını bir araya getirelim:

    • $P \rightarrow Q$
    • $\neg Q$
    • -----
    • $\neg P$
  • Adım 2: Çıkarım Kurallarını Hatırlayalım

    Şimdi seçeneklerde verilen çıkarım kurallarını ve sembolik yapılarını gözden geçirelim:

    • A) Modus Ponens:

      Eğer bir koşullu önerme ($P \rightarrow Q$) ve bu koşulun öncülü (P) doğruysa, o zaman sonucun (Q) da doğru olması gerektiğini belirten kuraldır.

      • $P \rightarrow Q$
      • $P$
      • -----
      • $Q$
    • B) Modus Tollens:

      Eğer bir koşullu önerme ($P \rightarrow Q$) doğruysa ve bu koşulun sonucu (Q) yanlışsa, o zaman koşulun öncülünün (P) de yanlış olması gerektiğini belirten kuraldır.

      • $P \rightarrow Q$
      • $\neg Q$
      • -----
      • $\neg P$
    • C) Zincirleme Kıyas (Hipotezik Kıyas):

      İki koşullu önermenin birbiriyle bağlantılı olduğu durumda, üçüncü bir koşullu önerme çıkarılmasına olanak tanıyan kuraldır.

      • $P \rightarrow Q$
      • $Q \rightarrow R$
      • -----
      • $P \rightarrow R$
    • D) Ayrık Tasım (Disjunctive Syllogism):

      İki önermeden birinin doğru olduğunu belirten bir ayrık önerme ($P \lor Q$) ve bu önermelerden birinin yanlış olduğu bilgisi verildiğinde, diğer önermenin doğru olması gerektiğini belirten kuraldır.

      • $P \lor Q$
      • $\neg P$
      • -----
      • $Q$
  • Adım 3: Akıl Yürütmemizi Kurallarla Karşılaştıralım

    Akıl yürütmemizin sembolik yapısı şuydu:

    • $P \rightarrow Q$
    • $\neg Q$
    • -----
    • $\neg P$

    Bu yapıya baktığımızda, Modus Tollens kuralının sembolik yapısıyla birebir örtüştüğünü görüyoruz. Koşullu bir önerme ($P \rightarrow Q$) ve sonucun değili ($\neg Q$) verilmiş, sonuç olarak da öncülün değili ($\neg P$) çıkarılmıştır.

Bu nedenle, verilen akıl yürütme Modus Tollens geçerli çıkarım kuralına bir örnektir.

Cevap B seçeneğidir.

↩️ Soruya Dön
✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Ana Konuya Dön:
Geri Dön