Sevgili öğrenciler, bu soru, mantık derslerinde karşılaştığımız temel kavramlardan biri olan "kavramların kapsamı" ile ilgilidir. Bir kavramın ne kadar geniş bir alanı kapsadığını, yani hangi bireyleri içine aldığını ifade eden özelliğe odaklanmamız gerekiyor.
- Öncelikle soruyu dikkatlice okuyalım: "Bir kavramın içine aldığı bireylerin tümünü ifade eden özelliğe ne ad verilir?" Burada anahtar kelime, kavramın "içine aldığı bireylerin tümü" ifadesidir.
- A) Kaplam: Mantıkta "kaplam" (extention/denotation), bir kavramın işaret ettiği, yani içine aldığı tüm bireyleri veya nesneleri ifade eder. Örneğin, "insan" kavramının kaplamı, dünyadaki tüm insanlardır. "Kedi" kavramının kaplamı ise dünyadaki tüm kedilerdir. Bu tanım, soruda istenen özelliği tam olarak karşılamaktadır.
- B) İçlem: "İçlem" (intension/connotation) ise bir kavramın sahip olduğu ortak ve zorunlu özellikleri ifade eder. Yani, bir kavramı tanımlayan niteliklerdir. Örneğin, "insan" kavramının içlemi "akıllı ve toplumsal bir varlık" olmasıdır. "Kedi" kavramının içlemi ise "dört ayaklı, miyavlayan, memeli bir hayvan" olmasıdır. İçlem, bireylerin kendisi değil, o bireylerin ortak özellikleridir. Bu nedenle sorunun cevabı içlem değildir.
- C) Özsel nitelik: Bir kavramın özünü oluşturan, yani o kavramın varlığı için zorunlu olan özelliklerdir. İçlem kavramıyla yakından ilişkilidir ancak bireylerin tümünü ifade eden bir özellik değildir.
- D) Tasım: "Tasım" (syllogism), mantıkta iki öncülden bir sonuca ulaşılan bir akıl yürütme biçimidir. Örneğin, "Tüm insanlar ölümlüdür. Sokrates insandır. O halde Sokrates ölümlüdür." bir tasımdır. Bu, bir kavramın bireyleri kapsama özelliğiyle ilgili değildir.
Bu açıklamalar ışığında, bir kavramın içine aldığı bireylerin tümünü ifade eden özelliğin "kaplam" olduğunu açıkça görmekteyiz.
Cevap A seçeneğidir.
