Bir gezegenin yarıçapı iki katına çıkarılıp kütlesi sekiz katına çıkarılırsa, gezegen yüzeyindeki yer çekimi ivmesi nasıl değişir?
A) İki katına çıkarMerhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu adım adım, dikkatlice inceleyerek çözelim. Gezegen yüzeyindeki yer çekimi ivmesinin nasıl değiştiğini anlamak için öncelikle yer çekimi ivmesi formülünü hatırlamamız gerekiyor.
Bir gezegenin yüzeyindeki yer çekimi ivmesi ($g$) aşağıdaki formülle ifade edilir:
$g = G \frac{M}{R^2}$
Burada:
Başlangıçta gezegenin kütlesi $M$, yarıçapı $R$ olsun. Bu durumda yer çekimi ivmesi $g$ yukarıdaki formüldeki gibidir.
Soruda verilen bilgilere göre gezegenin özellikleri değişiyor:
Şimdi bu yeni değerleri yer çekimi ivmesi formülüne yerleştirelim. Yeni yer çekimi ivmesini $g'$ ile gösterelim:
$g' = G \frac{M'}{(R')^2}$
$M'$ ve $R'$ değerlerini yerine koyalım:
$g' = G \frac{8M}{(2R)^2}$
Parantez içindeki ifadeyi açalım:
$g' = G \frac{8M}{4R^2}$
Şimdi sayısal katsayıları ve değişkenleri ayıralım:
$g' = \frac{8}{4} \cdot G \frac{M}{R^2}$
Sayısal katsayıyı sadeleştirelim:
$g' = 2 \cdot G \frac{M}{R^2}$
Yukarıdaki sonuca dikkatlice bakarsak, $G \frac{M}{R^2}$ ifadesinin başlangıçtaki yer çekimi ivmesi $g$ olduğunu görürüz. O halde, bu ifadeyi $g$ ile değiştirebiliriz:
$g' = 2g$
Bu sonuç bize, gezegenin yarıçapı iki katına çıkarılıp kütlesi sekiz katına çıkarıldığında, gezegen yüzeyindeki yer çekimi ivmesinin başlangıçtaki değerinin iki katına çıktığını gösterir.
Bu durumda doğru seçenek A'dır.
Cevap A seçeneğidir.