Dolaylı tümleç Test 14

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-e" eki alan bir dolaylı tümleç kullanılmıştır?

A) Kitabı okuldan almıştım.
B) Arkadaşım bana hediye getirdi.
C) Masanın üzerinde kalem var.
D) Bahçedeki çiçekleri suladım.

Sevgili öğrenciler, bu soruda cümle ögelerinden dolaylı tümleci ve onun aldığı ekleri doğru bir şekilde tespit etmemiz isteniyor. Özellikle "-e" (yönelme hali) ekini alan dolaylı tümleci bulmaya odaklanacağız. Dolaylı tümleç, yükleme sorulan "Kime?", "Neye?", "Nerede?", "Nereden?", "Nereye?" gibi sorulara cevap veren ögedir ve genellikle "-e, -de, -den" hal eklerini alır.

• A) Kitabı okuldan almıştım.

  Bu cümlede "okuldan" kelimesi, "Nereden almıştım?" sorusuna cevap verir. Dolayısıyla bir dolaylı tümleçtir. Ancak aldığı ek "-dan" (ayrılma hali) ekidir. Soru bizden "-e" ekini alan dolaylı tümleci bulmamızı istediği için bu seçenek doğru değildir.

• B) Arkadaşım bana hediye getirdi.

  Bu cümlede "bana" kelimesi, "Kime hediye getirdi?" sorusuna cevap verir. Bu da bir dolaylı tümleçtir. "Ben" zamiri, "-a" (yönelme hali) ekini aldığında "bana" şeklini alır. "-a" eki, "-e" ekinin ses uyumuna göre değişmiş halidir. Bu durum, soruda istenen şartı tam olarak karşılamaktadır.

• C) Masanın üzerinde kalem var.

  Bu cümlede "masanın üzerinde" ifadesi, "Nerede kalem var?" sorusuna cevap verir. Bu bir dolaylı tümleçtir. Ancak aldığı ek "-de" (bulunma hali) ekidir. Soru bizden "-e" ekini alan dolaylı tümleci bulmamızı istediği için bu seçenek de doğru değildir.

• D) Bahçedeki çiçekleri suladım.

  Bu cümlede "Bahçedeki" kelimesi, "Hangi çiçekleri?" sorusuna cevap veren bir sıfattır ve "çiçekleri" kelimesiyle birlikte bir sıfat tamlaması oluşturur. "Çiçekleri" kelimesi ise "Neyi suladım?" sorusuna cevap veren belirtili nesnedir. Bu cümlede "-e" eki alan bir dolaylı tümleç bulunmamaktadır.

Yukarıdaki analizler sonucunda, "-e" (veya ses uyumuna göre "-a") ekini alan dolaylı tümlecin B seçeneğinde yer aldığını görüyoruz.

Cevap B seçeneğidir.