Genetik mühendisliği alanındaki gelişmeler sonucunda bakterilere insülin geni aktarılarak rekombinant insülin üretilmektedir. Bu yöntemin geleneksel hayvansal insülin üretimine göre en önemli avantajı nedir?
A) Üretim maliyetinin düşük olması
B) İnsülin molekülünün daha büyük olması
C) Hastalarda alerjik reaksiyon riskinin artması
D) Üretim sürecinin daha uzun sürmesi
Bu soru, genetik mühendisliği alanındaki önemli bir uygulamayı, yani rekombinant insülin üretimini ve bunun geleneksel yöntemlere göre avantajlarını anlamamızı istiyor.
- Geleneksel İnsülin Üretimi: Geçmişte, diyabet hastaları için insülin, sığır ve domuz gibi hayvanların pankreasından elde edilirdi. Bu yöntem, birçok hayvanın kesilmesini gerektiren, zahmetli ve maliyetli bir süreçti. Ayrıca, hayvan insülini insan insülininden küçük farklılıklar gösterdiği için bazı hastalarda alerjik reaksiyonlara neden olabiliyordu.
- Rekombinant İnsülin Üretimi: Genetik mühendisliği sayesinde, insan insülinini üreten gen, bakterilere (genellikle E. coli) aktarılır. Bu genetik olarak değiştirilmiş bakteriler, biyoreaktörlerde hızla çoğaltılarak büyük miktarlarda insan insülini üretirler. Üretilen bu insüline rekombinant insülin denir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Üretim maliyetinin düşük olması: Bakteriler, laboratuvar ortamında kolayca ve hızla çoğaltılabilirler. Büyük biyoreaktörlerde, nispeten ucuz besin ortamları kullanılarak çok büyük miktarlarda insülin üretmek mümkündür. Bu durum, hayvanlardan insülin elde etmenin karmaşık ve maliyetli sürecine göre çok daha ekonomiktir. Bu, genetik mühendisliğinin sağladığı en önemli avantajlardan biridir.
- B) İnsülin molekülünün daha büyük olması: Rekombinant insülin, insan insülin geninin kullanılmasıyla üretildiği için, insan vücudundaki doğal insülin molekülü ile aynı yapıya ve boyuta sahiptir. Molekülün daha büyük olması, genellikle işlevselliğini olumsuz etkiler veya doğal yapısından sapma anlamına gelir. Bu bir avantaj değil, aksine bir dezavantaj olabilir.
- C) Hastalarda alerjik reaksiyon riskinin artması: Hayvanlardan elde edilen insülin, insan insülininden farklı olduğu için alerjik reaksiyonlara neden olabiliyordu. Rekombinant insülin ise, insan insülin geninden üretildiği için insan insülini ile tamamen aynıdır. Bu nedenle, alerjik reaksiyon riskini azaltır, artırmaz. Bu seçenek yanlıştır.
- D) Üretim sürecinin daha uzun sürmesi: Bakteriler çok hızlı çoğalır ve biyoreaktörlerde sürekli üretim yapılabilir. Hayvanlardan insülin elde etme süreci ise hayvanların yetiştirilmesi, kesilmesi ve pankreaslarından insülinin ayrıştırılması gibi uzun ve zahmetli aşamaları içerir. Dolayısıyla, rekombinant insülin üretim süreci genellikle daha hızlı ve verimlidir. Bu seçenek yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, rekombinant insülin üretiminin geleneksel hayvansal insülin üretimine göre en önemli avantajının, üretim maliyetinin düşük olması olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
