Bir öğrenci el feneriyle önce aynaya, sonra duvara ışık tutuyor. Aynadan yansıyan ışık gözünü alırken, duvardan yansıyan ışık rahatsız etmiyor.
Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Işığın renk değiştirmesi
B) Yansıma türlerinin farklı olması
C) Işığın hızının değişmesi
D) Ortam sıcaklığının etkisi
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu adım adım inceleyerek, ışığın davranışlarını daha iyi anlayacağız. Unutmayın, fen bilimleri etrafımızdaki olayları anlamamıza yardımcı olur ve bu da çok heyecan verici!
Soruda, el feneriyle önce aynaya sonra duvara ışık tuttuğumuzda farklı sonuçlar elde ediyoruz. Aynadan yansıyan ışık gözümüzü alırken, duvardan yansıyan ışık rahatsız etmiyor. Bu durumun nedenini anlamaya çalışalım:
- A) Işığın renk değiştirmesi: Işık yansırken genellikle renk değiştirmez. Renk değişimi, ışığın bir prizmadan geçmesi veya bir madde tarafından emilip farklı bir renkte yeniden yayılması gibi durumlarda olur. Bu durum sorumuzla ilgili değil.
- B) Yansıma türlerinin farklı olması: İşte bu doğru cevabımız! Işık, yüzeylere çarptığında iki tür yansıma gerçekleşebilir:
- Düzgün (Speküler) Yansıma: Pürüzsüz yüzeylerde (ayna gibi) gerçekleşir. Gelen ışınlar paralel olarak yansır, bu da görüntünün net bir şekilde oluşmasını sağlar ve ışığın yoğun bir şekilde tek bir yöne gitmesine neden olur. Bu yüzden aynadan yansıyan ışık gözümüzü alır.
- Dağınık (Difüz) Yansıma: Pürüzlü yüzeylerde (duvar gibi) gerçekleşir. Gelen ışınlar farklı yönlere dağılır. Bu da ışığın daha yumuşak ve gözü yormayan bir şekilde yayılmasını sağlar. Bu yüzden duvardan yansıyan ışık gözümüzü rahatsız etmez.
- C) Işığın hızının değişmesi: Işığın hızı, ortam değiştirdiğinde değişir (örneğin havadan suya geçerken). Ancak yansıma olayında ortam değişmediği için ışığın hızında belirgin bir değişiklik olmaz. Bu durum sorumuzla ilgili değil.
- D) Ortam sıcaklığının etkisi: Ortam sıcaklığının yansıma üzerindeki etkisi çok düşüktür ve bu sorudaki temel farkı açıklamaz.
Gördüğümüz gibi, aynadan ve duvardan yansıyan ışığın farklı olmasının temel nedeni, yansıma türlerinin farklı olmasıdır. Aynada düzgün yansıma olurken, duvarda dağınık yansıma olur.
Cevap B seçeneğidir.
