Aşağıdaki canlı çiftlerinden hangisi aynı alem içinde sınıflandırılmaz?
A) Serbest yaşayan amip - Paramesyum
B) Maya mantarı - Şapkalı mantar
C) Çam ağacı - Kara yosunu
D) İnsan - Balina
Canlıların sınıflandırılması, benzer özelliklere sahip canlıları gruplandırarak aralarındaki evrimsel ilişkileri ve farklılıkları anlamamızı sağlar. Bu soruda, verilen canlı çiftlerinden hangisinin aynı alem (kingdom) içinde sınıflandırılmadığı sorulmaktadır. Alem, canlıların sınıflandırılmasındaki en geniş kategorilerden biridir.
- Alem nedir? Canlılar, en genişten en dara doğru sırasıyla Alem, Şube, Sınıf, Takım, Aile, Cins ve Tür gibi kategorilerde sınıflandırılır. Alem, en üst düzeydeki gruplandırmadır. Örneğin, Hayvanlar Alemi, Bitkiler Alemi, Mantarlar Alemi gibi.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- B) Maya mantarı - Şapkalı mantar: Her iki canlı da Mantarlar Alemi (Fungi) içinde yer alır. Maya mantarları tek hücreli mantarlar iken, şapkalı mantarlar çok hücreli mantarlardır. Ancak ikisi de Mantarlar Alemi'nin üyeleridir. Bu nedenle aynı alem içinde sınıflandırılırlar.
- C) Çam ağacı - Kara yosunu: Her iki canlı da Bitkiler Alemi (Plantae) içinde yer alır. Çam ağacı tohumlu bitkilerden (açık tohumlular) iken, kara yosunu tohumsuz bitkilerdendir. Ancak ikisi de Bitkiler Alemi'nin üyeleridir. Bu nedenle aynı alem içinde sınıflandırılırlar.
- D) İnsan - Balina: Her iki canlı da Hayvanlar Alemi (Animalia) içinde yer alır. İnsan ve balina, memeliler sınıfına ait farklı türler olsalar da, ikisi de Hayvanlar Alemi'nin üyeleridir. Bu nedenle aynı alem içinde sınıflandırılırlar.
Şimdi gelelim A seçeneğine:
- A) Serbest yaşayan amip - Paramesyum: Hem amip hem de paramesyum, tek hücreli ökaryot canlılardır. Geleneksel sınıflandırmada bu tür canlılar genellikle Protistler Alemi (Protista) altında toplanır. Ancak Protistler Alemi, biyolojik çeşitlilik açısından oldukça geniş ve farklı evrimsel kökenlere sahip canlıları barındıran bir "çöp sepeti" alem olarak kabul edilir.
- Amip (örneğin, Amoeba proteus), yalancı ayaklarla hareket eden ve beslenen bir protisttir. Genellikle "Amoebozoa" adı verilen bir üst gruba aittir.
- Paramesyum (örneğin, Paramecium caudatum), sillerle hareket eden ve beslenen, daha karmaşık bir yapıya sahip başka bir protisttir. Genellikle "Ciliophora" adı verilen ve "SAR" üst grubunun bir parçası olan bir gruba aittir.
- Modern filogenetik sınıflandırmalar, Protistler Alemi'nin tek bir ortak atadan türemediğini (yani monofiletik olmadığını) göstermektedir. Bu nedenle, amip ve paramesyum gibi canlılar, her ne kadar "protist" olarak adlandırılsalar da, evrimsel olarak birbirlerinden çok uzak, derinlemesine farklı "üst gruplara" (supergroups) aittirler. Bu derin evrimsel farklılıklar, bazı sınıflandırma yaklaşımlarında onların aynı "alem" içinde değerlendirilmemesine yol açabilir veya Protista aleminin kendisinin homojen bir alem olmadığını vurgular. Dolayısıyla, bu iki canlı, diğer seçeneklerdeki canlılar kadar yakın bir "alem" birliği içinde değildir.
Bu nedenle, amip ve paramesyum, aynı alem içinde sınıflandırılmayan canlı çiftidir.
Cevap A seçeneğidir.
