Ek fiilin görevleri nelerdir Test 2

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil, isme gelerek onu yüklem yapma görevinde kullanılmıştır?

A) Bu kitap çok güzeldi.
B) Yarın sınav var.
C) O, en iyi arkadaşımdır.
D) Dün akşam buradaydı.

Sevgili öğrenciler, bu soruda ek fiilin temel görevlerinden birini, yani isim soylu sözcükleri yüklem yapma görevini inceleyeceğiz. Adım adım ilerleyerek doğru cevabı bulalım.

• Ek Fiil Nedir ve Görevleri Nelerdir?

  Ek fiil (ek eylem), Türkçede iki temel görevi olan özel bir fiildir:

  1. İsim soylu sözcükleri (isim, sıfat, zamir, zarf) cümle içinde yüklem yapmak. (Örnek: öğrencidir, güzeldi)

  2. Basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yapmak. (Örnek: geliyordu, okumuştu)

  Bu soruda bizden, ek fiilin isme gelerek onu yüklem yapma görevini bulmamız isteniyor. Yani yüklemimiz bir isim olacak ve ek fiil alarak yüklem görevini üstlenecek.

• Seçenekleri Tek Tek İnceleyelim:
• A) Bu kitap çok güzeldi.

  Bu cümlede yüklem "güzeldi" sözcüğüdür. "Güzel" kelimesi bir sıfattır (isim soylu bir sözcüktür). "Güzel" kelimesine "-di" (idi) ek fiili gelerek onu yüklem yapmıştır. Sıfatlar da isim soylu sözcükler olduğu için bu seçenek de ek fiilin isim soylu bir sözcüğü yüklem yapma görevine örnektir. Ancak soruda özellikle "isme gelerek" ifadesi kullanılmıştır, yani doğrudan bir isim arıyoruz.

• B) Yarın sınav var.

  Bu cümlede yüklem "var" sözcüğüdür. "Var" kelimesi burada isim görevindedir (varlık anlamında). Ancak "var" kelimesi burada herhangi bir açık ek fiil eki (-dir, -idi, -imiş, -ise) almamıştır. "Var" ve "yok" kelimeleri genellikle ek fiil almadan da yüklem olabilirler (gizli bir "-dır" eki olduğu kabul edilse de, açıkça bir ek yoktur). Bu nedenle aradığımız örnek bu değildir.

• C) O, en iyi arkadaşımdır.

  Bu cümlede yüklem "arkadaşımdır" sözcüğüdür. "Arkadaş" kelimesi bir isimdir ve "-ım" iyelik eki almıştır. "Arkadaşım" ismine "-dır" ek fiili gelerek onu cümlenin yüklemi yapmıştır. İşte bu, ek fiilin doğrudan bir isme gelerek onu yüklem yapma görevine en uygun ve net örnektir.

• D) Dün akşam buradaydı.

  Bu cümlede yüklem "buradaydı" sözcüğüdür. "Burada" kelimesi bir yer zarfı veya yer zamiridir (isim soylu bir sözcüktür). "Burada" kelimesine "-ydı" (idi) ek fiili gelerek onu yüklem yapmıştır. A seçeneğinde olduğu gibi, bu da isim soylu bir sözcüğü yüklem yapma görevidir, ancak doğrudan bir isim değildir.

• Sonuç:

  Seçenekleri değerlendirdiğimizde, ek fiilin doğrudan bir isme gelerek onu yüklem yaptığı en net örnek C seçeneğidir. "Arkadaşım" bir isimdir ve "-dır" ek fiiliyle yüklem olmuştur.

Cevap C seçeneğidir.