Isı alan bir maddenin fiziksel hal değişimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Erime sırasında sıcaklık sabit kalır
B) Buharlaşma her sıcaklıkta gerçekleşebilir
C) Kaynama sırasında tanecikler arası mesafe azalır
D) Süblimleşme katı halden gaz hale doğrudan geçiştir
Sevgili öğrenciler, bu soru, maddelerin ısı alarak gerçekleştirdiği hal değişimleri hakkındaki temel bilgilerinizi ölçüyor. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim ve hangisinin yanlış olduğunu bulalım.
- A) Erime sırasında sıcaklık sabit kalır: Bu ifade doğrudur. Bir madde erirken, aldığı ısı enerjisi sıcaklığını artırmak yerine, tanecikler arasındaki bağları zayıflatmak ve onları sıvı hale geçirmek için kullanılır. Bu enerjiye "gizli erime ısısı" denir. Erime süreci boyunca, katı ve sıvı fazlar bir arada bulunduğu sürece, maddenin sıcaklığı sabit kalır. Örneğin, buz erirken sıcaklığı 0°C'de sabit kalır.
- B) Buharlaşma her sıcaklıkta gerçekleşebilir: Bu ifade de doğrudur. Buharlaşma, bir sıvının yüzeyindeki taneciklerin yeterli enerji alarak gaz fazına geçmesidir. Bu olay, sıvının kaynama noktasının altında herhangi bir sıcaklıkta gerçekleşebilir. Örneğin, bir su birikintisi sıcak bir yaz gününde de, soğuk bir sonbahar gününde de buharlaşır. Kaynama ise belirli bir sıcaklıkta ve sıvının her yerinde gerçekleşen hızlı bir buharlaşma türüdür.
- C) Kaynama sırasında tanecikler arası mesafe azalır: Bu ifade yanlıştır. Kaynama, bir sıvının gaz haline geçtiği bir hal değişimidir. Sıvı haldeki tanecikler birbirine daha yakın ve düzenli bir yapıya sahipken, gaz halindeki tanecikler birbirinden çok daha uzakta ve düzensiz hareket ederler. Dolayısıyla, kaynama sırasında tanecikler arası çekim kuvvetleri zayıflar ve tanecikler arası mesafe artar, azalmaz.
- D) Süblimleşme katı halden gaz hale doğrudan geçiştir: Bu ifade doğrudur. Süblimleşme, bir maddenin sıvı hale geçmeden doğrudan katı halden gaz hale geçmesidir. Kuru buz (katı karbondioksit) ve naftalin gibi maddeler süblimleşmeye örnek olarak verilebilir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, kaynama sırasında tanecikler arası mesafe azalmaz, aksine artar. Bu nedenle C seçeneğindeki ifade yanlıştır.
Cevap C seçeneğidir.
