Aşağıdaki cümlelerin hangisinde mantık hatasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Dün akşamki yangında evin büyük bir bölümü zarar gördü.
B) Bu kitabı okumak için yaklaşık olarak üç saatimi ayırdım.
C) Yarışmada birinci gelen şarkı, en çok alkış alan şarkıydı.
D) Hiç kimse bu kadar güzel bir manzara görmemişti.
Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden mantık hatasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu içeren cümleyi bulmamız isteniyor. Mantık hatası, bir cümlenin veya ifadenin kendi içinde çelişmesi, tutarsız olması veya genel geçer bilgilere aykırı bir durum bildirmesi demektir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Dün akşamki yangında evin büyük bir bölümü zarar gördü. Bu cümlede herhangi bir mantık hatası bulunmamaktadır. Bir yangın sonucunda evin bir bölümünün zarar görmesi gayet doğal ve mantıklı bir durumdur.
- B) Bu kitabı okumak için yaklaşık olarak üç saatimi ayırdım. Bu cümlede "yaklaşık" ve "olarak" kelimelerinin bir arada kullanılması, gereksiz sözcük kullanımına yol açabilir (yaklaşık üç saatimi ayırdım demek yeterli olurdu). Ancak bu durum, bir mantık hatası değil, daha çok ifade fazlalığıdır. Cümle kendi içinde çelişmiyor veya mantıksız bir durum bildirmiyor.
- C) Yarışmada birinci gelen şarkı, en çok alkış alan şarkıydı. İşte bu cümlede bir mantık hatası vardır. Bir yarışmada birinci gelen şarkı ile en çok alkış alan şarkı her zaman aynı olmayabilir. Bir şarkı jüri puanlarıyla birinci gelirken, başka bir şarkı seyirciden daha çok alkış alabilir. Veya tam tersi, en çok alkış alan şarkı, jüri değerlendirmesi sonucunda birinci gelemeyebilir. Cümle, birinci gelen şarkının mutlaka en çok alkış alan şarkı olduğunu varsayarak bir genelleme ve eşitleme yapıyor ki bu her zaman doğru değildir. Bu durum, cümlenin mantıksal tutarlılığını bozmaktadır.
- D) Hiç kimse bu kadar güzel bir manzara görmemişti. Bu cümle, bir abartma ifadesidir ve anlatımı güçlendirmek amacıyla kullanılır. "Hiç kimse" ifadesi, manzaranın olağanüstü güzelliğini vurgulamak içindir. Bu bir mantık hatası değil, edebi bir ifadedir.
Bu açıklamalar ışığında, mantık hatası içeren cümle C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
