Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlam belirsizliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Müdür, öğretmene öğrenciyi odasına çağırmasını söyledi.
B) Yeni gelen kitapları kütüphaneye yerleştirdik.
C) Bu projeyi tamamlamak için daha fazla zamana ihtiyacımız var.
D) Toplantıda alınan kararlar herkese duyuruldu.
Anlatım bozukluklarından biri olan anlam belirsizliği, bir cümlenin birden fazla şekilde yorumlanabilmesi durumudur. Bu durum genellikle bir zamirin eksikliği veya yanlış kullanımı nedeniyle ortaya çıkar. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Müdür, öğretmene öğrenciyi odasına çağırmasını söyledi.
Bu cümlede "odasına" kelimesi bir belirsizlik yaratmaktadır. Öğrencinin çağrılacağı oda, müdürün odası mı yoksa öğretmenin odası mı? Bu durum net değildir. Cümle, "Müdür, öğretmene öğrenciyi kendi odasına çağırmasını söyledi." (Müdürün odası) veya "Müdür, öğretmene öğrenciyi onun odasına çağırmasını söyledi." (Öğretmenin odası) şeklinde düzeltilerek belirsizlik giderilebilir. Bu nedenle, bu cümlede anlam belirsizliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır.
- B) Yeni gelen kitapları kütüphaneye yerleştirdik.
Bu cümlede herhangi bir anlam belirsizliği bulunmamaktadır. Kimin yerleştirdiği (biz), neyi yerleştirdiği (yeni gelen kitapları) ve nereye yerleştirdiği (kütüphaneye) açıkça bellidir.
- C) Bu projeyi tamamlamak için daha fazla zamana ihtiyacımız var.
Bu cümle de anlam açısından oldukça nettir. Kimin ihtiyacı olduğu (bizim), neye ihtiyacı olduğu (daha fazla zamana) ve ne için olduğu (bu projeyi tamamlamak için) açıkça ifade edilmiştir.
- D) Toplantıda alınan kararlar herkese duyuruldu.
Bu cümlede de bir belirsizlik yoktur. Neyin duyurulduğu (toplantıda alınan kararlar) ve kime duyurulduğu (herkese) net bir şekilde anlaşılmaktadır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, anlam belirsizliğinden kaynaklanan anlatım bozukluğunun A seçeneğinde olduğu görülmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
