Fotosentezin ışıktan bağımsız reaksiyonları, genellikle Kalvin döngüsü olarak bilinir ve kloroplastların stromasında gerçekleşir. Bu döngünün temel amacı, ışık reaksiyonlarında üretilen ATP ve NADPH'ı kullanarak karbondioksiti organik moleküllere (şekerlere) dönüştürmektir. Şimdi verilen her bir ifadeyi Kalvin döngüsü bağlamında inceleyelim:
- I. Karbondioksit fiksasyonu: Bu, Kalvin döngüsünün ilk ve en önemli adımıdır. Atmosferdeki $CO_2$, ribuloz-1,5-bifosfat (RuBP) adı verilen beş karbonlu bir molekülle birleşerek altı karbonlu kararsız bir ara bileşik oluşturur. Bu bileşik hemen iki molekül 3-fosfogliserata (3-PGA) ayrılır. Bu olaya karbondioksit fiksasyonu denir ve Kalvin döngüsünde gerçekleşir.
- II. $O_2$ üretimi: Oksijen üretimi, fotosentezin ışığa bağımlı reaksiyonları sırasında, su moleküllerinin fotolizi (ışık enerjisiyle parçalanması) sonucu meydana gelir. Kalvin döngüsü (ışıktan bağımsız reaksiyonlar) sırasında $O_2$ üretimi gerçekleşmez.
- III. ATP sentezi: ATP sentezi (fotofosforilasyon), fotosentezin ışığa bağımlı reaksiyonları sırasında gerçekleşir. Kalvin döngüsü ise ışık reaksiyonlarında sentezlenen ATP'yi (enerji kaynağı olarak) ve NADPH'ı (indirgeyici güç olarak) tüketir. Dolayısıyla, Kalvin döngüsünde ATP sentezi gerçekleşmez; aksine ATP harcanır.
- IV. NADP$^+$ redüksiyonu: NADP$^+$ molekülünün elektron alarak NADPH'a indirgenmesi, fotosentezin ışığa bağımlı reaksiyonları sırasında meydana gelir. Kalvin döngüsünde ise NADPH, 3-PGA'yı gliseraldehit-3-fosfata (G3P) indirgerken elektronlarını kaybeder ve NADP$^+$'ya yükseltgenir. Yani, Kalvin döngüsünde NADP$^+$ redüksiyonu değil, NADPH yükseltgenmesi gerçekleşir.
Yukarıdaki analizlere göre, Kalvin döngüsünde gerçekleşmeyen olaylar II ($O_2$ üretimi), III (ATP sentezi) ve IV (NADP$^+$ redüksiyonu) ifadeleridir.
Cevap C seçeneğidir.
