6. sınıf Tarih, Coğrafya, Arkeoloji, Felsefe, Sosyoloji neyi inceler? Test 2

Bir araştırmacı, MÖ 3000 yılına ait bir yerleşim yerinde yaptığı kazılarda tarım aletleri, ev kalıntıları ve sulama kanalları bulmuştur. Bu buluntular aracılığıyla o dönemin ekonomik ve sosyal yaşamı hakkında çıkarımlar yapmaktadır. Bu araştırmacı hangi bilim dalının yöntemlerini kullanmaktadır?

A) Coğrafya
B) Felsefe
C) Sosyoloji
D) Arkeoloji

Sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:

• Öncelikle soruda bahsedilen araştırmacının ne yaptığını anlayalım. Araştırmacı, MÖ 3000 yılına ait bir yerleşim yerinde kazılar yapıyor. Bu kazılar sonucunda tarım aletleri, ev kalıntıları ve sulama kanalları gibi somut buluntulara ulaşıyor.
• Bu buluntular aracılığıyla o dönemin ekonomik ve sosyal yaşamı hakkında çıkarımlar yapmaya çalışıyor. Yani, geçmişte yaşamış insanların nasıl yaşadığını, ne tür faaliyetlerde bulunduğunu, toplum yapısını ve geçim kaynaklarını maddi kalıntılar üzerinden anlamaya çalışıyor.
• Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
• A) Coğrafya: Coğrafya, yeryüzünü, doğal ve beşeri olayları inceler. Yerleşim yerinin konumu coğrafi bir bilgi olsa da, araştırmacının temel yöntemi kazı yaparak geçmişin maddi izlerini ortaya çıkarmak değildir.
• B) Felsefe: Felsefe, varlık, bilgi, değerler gibi temel konular üzerine düşünsel sorgulamalar yapar. Maddi kalıntıları kazıp incelemek felsefenin yöntemi değildir.
• C) Sosyoloji: Sosyoloji, toplumları, toplumsal ilişkileri ve davranışları inceler. Genellikle güncel toplumlar veya yazılı belgelere dayalı geçmiş toplumlar üzerine çalışır. Ancak, kazı yaparak geçmişin maddi kalıntılarını incelemek sosyolojinin birincil yöntemi değildir.
• D) Arkeoloji: Arkeoloji (kazı bilimi), geçmiş uygarlıkları ve kültürleri, kazılar yoluyla ortaya çıkarılan maddi kalıntılar (aletler, yapılar, sanat eserleri vb.) üzerinden inceleyen bilim dalıdır. Araştırmacının yaptığı tam olarak budur: kazı yaparak eski bir yerleşim yerindeki maddi buluntuları ortaya çıkarmak ve bunlar üzerinden o dönemin yaşamı hakkında bilgi edinmek.
• Bu durumda, araştırmacının kullandığı yöntemler ve inceleme alanı doğrudan Arkeoloji bilim dalının kapsamına girmektedir.

Cevap D seçeneğidir.