Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, bir cisme kuvvet uygulandığında şeklinin kalıcı olarak değişmesi durumunu arıyoruz. Bir cismin şekli kalıcı olarak değişiyorsa, bu, uygulanan kuvvet kaldırıldığında cismin eski haline geri dönemediği anlamına gelir. Bu duruma plastik deformasyon veya kırılma denir.
- A) Yay: Yaylar, esnek cisimlerdir. Üzerlerine kuvvet uygulandığında şekilleri değişir (sıkışır veya gerilir) ancak kuvvet kaldırıldığında eski hallerine geri dönerler. Bu, esnek (elastik) bir değişimdir, kalıcı değildir.
- B) Paket lastiği: Paket lastiği de yaylar gibi esnek bir malzemedir. Gerildiğinde şekli değişir, ancak kuvvet kaldırıldığında eski haline döner. Bu da kalıcı bir değişim değildir.
- D) Demir çubuk: Demir çubuklar da esneklik özelliğine sahiptir. Eğer uygulanan kuvvet belirli bir sınırın altındaysa (esneklik sınırı), demir çubuk eski haline geri döner. Ancak, bu sınırı aşan bir kuvvet uygulandığında demir çubuk kalıcı olarak bükülebilir (plastik deformasyon) veya kırılabilir. Yani, demir çubuk hem esnek hem de kalıcı deformasyon gösterebilen bir malzemedir, ancak küçük kuvvetlerde eski haline dönebilir.
- C) Cam çubuk: Cam, çok az esnekliğe sahip, kırılgan bir malzemedir. Cam bir çubuğa kuvvet uygulandığında, diğer seçeneklerdeki gibi esneyip eski haline dönme eğilimi çok düşüktür. Genellikle, camın esneklik sınırı çok dardır ve bu sınırı aşan en ufak bir kuvvet bile camın kalıcı olarak şeklini değiştirmesine (genellikle kırılmasına) neden olur. Cam, plastik deformasyon göstermek yerine doğrudan kırılmaya meyillidir. Kırılma da bir şekil değişikliğidir ve bu değişiklik kalıcıdır. Bu nedenle, cam çubuk, kuvvet uygulandığında şekli kalıcı olarak değişme olasılığı en yüksek olan seçenektir.
Cevap C seçeneğidir.
