Sevgili öğrenciler, bu tür deyim sorularında, cümlenin genel anlamını ve deyimlerin gerçek anlamlarını doğru bir şekilde eşleştirmek çok önemlidir. Şimdi soruyu adım adım inceleyelim:
- Öncelikle cümlenin bize ne anlattığına bakalım: "Müdürün yeğeni işe girince Hasan Usta'nın ________." Bu cümlede, müdürün yeğeninin işe başlaması gibi bir durumun, Hasan Usta üzerinde nasıl bir etki yarattığı soruluyor. Genellikle böyle durumlarda, torpil veya kayırmacılık söz konusu olduğunda, eski çalışanların konumu veya önemi olumsuz etkilenebilir.
- Şimdi seçeneklerdeki deyimlerin anlamlarını tek tek değerlendirelim ve cümlenin bağlamına uygunluğunu kontrol edelim:
- A) pabucu dama atıldı: Bu deyim, bir kişinin önemini, değerini kaybetmesi, gözden düşmesi veya yerinin başkası tarafından alınması anlamına gelir. Genellikle yeni ve daha gözde birinin gelmesiyle eski kişinin arka plana düşmesi durumlarında kullanılır. Müdürün yeğeninin işe girmesiyle Hasan Usta'nın eski önemini kaybetmesi, yerinin sarsılması veya gözden düşmesi çok olasıdır. Bu deyim, cümlenin bağlamına mükemmel uyuyor.
- B) gözü döndü: Bu deyim, bir kişinin çok öfkelenmesi, sinirden ne yapacağını bilemez hale gelmesi anlamına gelir. Hasan Usta belki sinirlenmiş olabilir ama bu deyim, olayın Hasan Usta üzerindeki sonucunu değil, onun duygusal tepkisini ifade eder. Cümle, Hasan Usta'nın başına gelen bir durumu tamamlamaya daha uygundur.
- C) içi cız etti: Bu deyim, bir şeye üzülmek, acımak, kalbi sızlamak anlamına gelir. Hasan Usta belki üzülmüştür ama bu da yine bir duygusal tepkidir ve "pabucu dama atıldı" deyimi gibi doğrudan onun konumundaki değişikliği ifade etmez.
- D) ağzı kulaklarına vardı: Bu deyim, bir kişinin çok sevinmesi, mutlu olması anlamına gelir. Müdürün yeğeninin işe girmesiyle Hasan Usta'nın sevinmesi beklenmez, tam tersi bir durum söz konusudur. Bu seçenek kesinlikle yanlıştır.
- Yukarıdaki değerlendirmelere göre, müdürün yeğeninin işe girmesiyle Hasan Usta'nın eski önemini kaybetmesi, gözden düşmesi veya yerinin sarsılması en mantıklı sonuçtur. Bu durumu en iyi ifade eden deyim ise "pabucu dama atıldı" deyimidir.
Cevap A seçeneğidir.
