Bir nörotransmitter olan dopamin ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Hareket kontrolünde görev alır
B) Ödül ve haz sisteminde önemli rol oynar
C) Eksikliği Parkinson hastalığına neden olabilir
D) Kas lifleri arasında iletiyi sağlayan temel nörotransmitterdir
Sevgili öğrenciler, bu soruda dopamin adlı önemli bir nörotransmitterin görevleri hakkında bilgi sahibi olmamız ve yanlış olan ifadeyi bulmamız isteniyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Hareket kontrolünde görev alır: Bu ifade doğrudur. Dopamin, beyindeki bazal gangliyonlar adı verilen bölgelerde hareketlerin düzenlenmesinde ve koordinasyonunda çok önemli bir rol oynar. Vücudumuzun akıcı ve istemli hareketlerini yapabilmesi için dopamin gereklidir.
- B) Ödül ve haz sisteminde önemli rol oynar: Bu ifade de doğrudur. Dopamin, beynimizin "ödül sistemi" olarak bilinen kısmının temel nörotransmitteridir. Yiyecek, su, sosyal etkileşim gibi hayatta kalma ve üreme için önemli olan deneyimler sırasında salgılanarak bize haz ve motivasyon hissi verir. Bağımlılık süreçlerinde de dopamin sisteminin rolü büyüktür.
- C) Eksikliği Parkinson hastalığına neden olabilir: Bu ifade kesinlikle doğrudur. Parkinson hastalığı, beyindeki substantia nigra adı verilen bölgedeki dopamin üreten nöronların (sinir hücrelerinin) zamanla ölmesi sonucu ortaya çıkan nörodejeneratif bir hastalıktır. Bu durum, dopamin eksikliğine yol açarak titreme, hareket yavaşlığı, kas sertliği gibi belirtilere neden olur.
- D) Kas lifleri arasında iletiyi sağlayan temel nörotransmitterdir: Bu ifade yanlıştır. Kas lifleri ile sinir hücreleri arasındaki iletişimi (nöromüsküler kavşakta) sağlayan temel nörotransmitter asetilkolin (acetylcholine)'dir. Dopamin ise daha çok merkezi sinir sisteminde, beyin içinde hareket, motivasyon, ödül gibi karmaşık işlevlerde görev alır. Kasların doğrudan kasılmasını sağlayan sinyal iletiminde birincil rolü yoktur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, dopaminin görevleri arasında yer almayan ve dolayısıyla yanlış olan ifade D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
