5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem, ek fiil alarak yargı bildiren bir isimden oluşmuştur?
A) Tiyatro grubu, yeni oyunu için provalara başladı.
B) Bu resim sergisi, sanatseverlerden tam not aldı.
C) En değerli varlığım, ailemin bana olan güveniydi.
D) Müze, hafta sonları ziyaretçi akınına uğruyor.
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, yüklemin ek fiil alarak yargı bildiren bir isimden oluştuğu cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle ek fiilin ne olduğunu ve isimleri nasıl yüklem yaptığını hatırlayalım:
- Ek Fiil (İdi, İmiş, -dir, İse): İsim soylu sözcüklerin (isim, sıfat, zamir vb.) cümlede yüklem olmasını sağlayan veya basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yapan özel fiillerdir. Bu soruda bizi ilgilendiren kısmı, isimleri yüklem yapma görevidir. Örneğin, "öğrenci" bir isimdir, "öğrenciydi" olduğunda yüklem olur.
- Yüklem: Cümlede yargıyı bildiren, işi, oluşu, durumu veya hareketi ifade eden temel ögedir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Tiyatro grubu, yeni oyunu için provalara başladı.
- Bu cümlede yüklem "başladı" sözcüğüdür. "Başlamak" bir fiildir ve doğrudan çekimlenerek yüklem olmuştur. Ek fiil alarak yüklem olmuş bir isim değildir.
- B) Bu resim sergisi, sanatseverlerden tam not aldı.
- Bu cümlede yüklem "aldı" sözcüğüdür. "Almak" bir fiildir ve doğrudan çekimlenerek yüklem olmuştur. Ek fiil alarak yüklem olmuş bir isim değildir.
- C) En değerli varlığım, ailemin bana olan güveniydi.
- Bu cümlede yüklem "ailemin bana olan güveniydi" söz grubudur. Bu söz grubunun temelinde "güven" (isim) sözcüğü vardır. "Güven" ismine "-i" (iyelik eki) ve ardından "-ydi" (ek fiilin hikayesi) eklenerek yüklem yapılmıştır. Yani, "güven" isim soylu bir sözcük, ek fiil alarak cümlenin yüklemi olmuştur. İşte aradığımız yapı tam da budur!
- D) Müze, hafta sonları ziyaretçi akınına uğruyor.
- Bu cümlede yüklem "uğruyor" sözcüğüdür. "Uğramak" bir fiildir ve şimdiki zaman kipiyle çekimlenerek yüklem olmuştur. Ek fiil alarak yüklem olmuş bir isim değildir.
Gördüğümüz gibi, C seçeneğindeki "güveniydi" kelimesi, "güven" isminin ek fiil (-idi) alarak yüklem görevinde kullanılmasıyla oluşmuştur. Bu nedenle doğru cevabımız C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
