Disakkaritlerin özellikleri Test 2

Bir deneyde üç farklı disakkarit çözeltisine Benedict ayıracı ekleniyor ve ısıtılıyor.
Hangi disakkarit çözeltisinde kırmızı renkli çökelti oluşması beklenmez?

A) Maltoz
B) Laktoz
C) Sellobioz
D) Sakaroz

Bu soruyu çözmek için öncelikle Benedict ayıracının ne işe yaradığını ve hangi tür şekerleri tespit ettiğini hatırlamamız gerekiyor.

• Benedict Ayıracı ve İndirgeyici Şekerler: Benedict ayıracı, indirgeyici şekerleri (yani serbest bir aldehit veya keton grubuna sahip olan şekerleri) tespit etmek için kullanılan bir çözeltidir. Karbonhidratlarda bu serbest grup genellikle anomerik karbon atomunda bulunur. Isıtıldığında, indirgeyici şekerler Benedict çözeltisindeki mavi renkli bakır (II) iyonlarını, kırmızı-turuncu renkli bakır (I) oksit çökeltisine indirger. İndirgeyici olmayan şekerler ise bu reaksiyonu vermez ve çözelti mavi kalır.
• Disakkaritlerin Yapısı ve İndirgeyici Özellikleri: Şimdi seçeneklerde verilen disakkaritlere tek tek bakalım ve indirgeyici olup olmadıklarını inceleyelim:
• A) Maltoz: İki glikoz molekülünden oluşan bir disakkarittir. Glikoz moleküllerinden birinin anomerik karbonu serbesttir (glikozidik bağın oluşumuna katılmaz). Bu nedenle maltoz, indirgeyici bir şekerdir ve Benedict testi ile kırmızı renkli çökelti oluşturur.
• B) Laktoz: Bir glikoz ve bir galaktoz molekülünden oluşan bir disakkarittir. Glikoz molekülünün anomerik karbonu serbesttir. Bu nedenle laktoz, indirgeyici bir şekerdir ve Benedict testi ile kırmızı renkli çökelti oluşturur.
• C) Sellobioz: İki glikoz molekülünden oluşan bir disakkarittir (maltoza benzer ancak bağ tipi farklıdır). Glikoz moleküllerinden birinin anomerik karbonu serbesttir. Bu nedenle sellobioz, indirgeyici bir şekerdir ve Benedict testi ile kırmızı renkli çökelti oluşturur.
• D) Sakaroz (Sükroz): Bir glikoz ve bir fruktoz molekülünden oluşan bir disakkarittir. Sakarozda, hem glikozun hem de fruktozun anomerik karbonları glikozidik bağın oluşumuna katılır. Yani, sakarozda serbest bir anomerik karbon bulunmaz. Bu nedenle sakaroz, indirgeyici olmayan (non-reducing) bir şekerdir ve Benedict testi ile kırmızı renkli çökelti oluşturmaz.
• Sonuç: Deneyde kırmızı renkli çökelti oluşması beklenmeyen disakkarit, indirgeyici olmayan sakarozdur.

Cevap D seçeneğidir.