Bir redoks tepkimesinde indirgen madde için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Elektron alır ve değerliği artar
B) Elektron alır ve değerliği azalır
C) Elektron verir ve değerliği artar
D) Elektron verir ve değerliği azalır
Aşağıdaki adımları takip ederek soruyu çözelim:
- Redoks Tepkimeleri Nedir? Redoks (indirgenme-yükseltgenme) tepkimeleri, atomlar veya iyonlar arasında elektron alışverişinin gerçekleştiği kimyasal tepkimelerdir. Bu tepkimelerde bir madde elektron kaybederken (yükseltgenir), başka bir madde elektron kazanır (indirgenir).
- Yükseltgenme (Oksidasyon): Bir atomun veya iyonun elektron kaybetmesidir. Elektron kaybeden bir maddenin yükseltgenme basamağı (değerliği) artar. Örneğin, $Fe^{2+}$ iyonunun bir elektron kaybederek $Fe^{3+}$ iyonuna dönüşmesi bir yükseltgenme olayıdır.
- İndirgenme (Redüksiyon): Bir atomun veya iyonun elektron kazanmasıdır. Elektron kazanan bir maddenin yükseltgenme basamağı (değerliği) azalır. Örneğin, $Cu^{2+}$ iyonunun iki elektron kazanarak $Cu$ metaline dönüşmesi bir indirgenme olayıdır.
- İndirgen Madde (Redüktör): Kendi yükseltgenerek (elektron vererek) başka bir maddeyi indirgeyen maddedir. Yani, indirgen madde elektron verir. Elektron verdiği için kendi yükseltgenir ve yükseltgenme basamağı artar.
- Yükseltgen Madde (Oksidant): Kendi indirgenerek (elektron alarak) başka bir maddeyi yükseltgeyen maddedir. Yani, yükseltgen madde elektron alır. Elektron aldığı için kendi indirgenir ve yükseltgenme basamağı azalır.
- Yukarıdaki tanımlara göre, indirgen madde elektron verir ve bu sırada kendi yükseltgenir. Yükseltgenme ise değerlik artışı demektir. Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Elektron alır ve değerliği artar: İndirgen madde elektron vermeli, almamalıdır. Değerlik artışı doğru olsa da elektron alma kısmı yanlıştır.
- B) Elektron alır ve değerliği azalır: İndirgen madde elektron vermeli, almamalıdır. Değerlik azalması ise indirgenme olayıdır, indirgen madde yükseltgenir. Bu seçenek tamamen yanlıştır.
- C) Elektron verir ve değerliği artar: İndirgen madde elektron verir ve bu sayede kendi yükseltgenir. Yükseltgenme sonucunda değerliği artar. Bu ifade, indirgen maddenin tanımına tamamen uymaktadır.
- D) Elektron verir ve değerliği azalır: İndirgen madde elektron verir kısmı doğrudur, ancak elektron verdiğinde değerliği artar, azalmaz. Değerlik azalması indirgenme olayıdır. Bu seçenek yanlıştır.
Bu durumda, indirgen madde elektron verir ve değerliği artar.
Cevap C seçeneğidir.
