8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret zamiri, bir ismin yerini tutmamaktadır?
A) Bunu kim yaptı?
B) Şu daha güzel duruyor.
C) Onu çağırsak mı?
D) Bu ev çok küçük.
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, işaret zamirinin temel özelliğini, yani bir ismin yerini tutma işlevini anlamamız gerekiyor. İşaret zamirleri, bir varlığın veya kavramın adını söylemeden onu işaret yoluyla karşılayan sözcüklerdir. Eğer bir sözcük, bir ismin önüne gelerek o ismi niteler veya belirtirse, o zaman işaret sıfatı olur, zamir olmaz.
- Öncelikle, işaret zamiri ve işaret sıfatı arasındaki farkı hatırlayalım:
- İşaret Zamiri: Bir ismin yerini tutar, tek başına kullanılır ve ismin aldığı ekleri alabilir. (Örnek: *Bunu* ver, *Şunu* al.)
- İşaret Sıfatı: Bir ismin önüne gelerek o ismi belirtir. İsme "hangi?" sorusunu sorduğumuzda cevap verir. (Örnek: *Bu ev*, *Şu araba*.)
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Bunu kim yaptı?
- Buradaki "Bunu" kelimesi, bir işin, bir nesnenin veya bir olayın adını söylemeden onun yerini tutmuştur. Örneğin, "Bu resmi kim yaptı?" yerine "Bunu kim yaptı?" denilmiştir. Dolayısıyla "Bunu" bir işaret zamiridir.
- B) Şu daha güzel duruyor.
- Buradaki "Şu" kelimesi, bir nesnenin, bir elbisenin veya bir eşyanın adını söylemeden onun yerini tutmuştur. Örneğin, "Şu elbise daha güzel duruyor." yerine "Şu daha güzel duruyor." denilmiştir. Dolayısıyla "Şu" bir işaret zamiridir.
- C) Onu çağırsak mı?
- Buradaki "Onu" kelimesi, bir kişinin veya bir hayvanın adını söylemeden onun yerini tutmuştur. Örneğin, "Ayşe'yi çağırsak mı?" yerine "Onu çağırsak mı?" denilmiştir. Dolayısıyla "Onu" bir işaret zamiridir.
- D) Bu ev çok küçük.
- Buradaki "Bu" kelimesi, "ev" isminden önce gelmiş ve "ev" ismini belirtmiştir. "Hangi ev?" sorusuna "Bu ev" cevabını vermektedir. Yani "Bu" kelimesi, bir ismin yerini tutmamış, aksine bir ismi nitelemiştir. Bu durumda "Bu" kelimesi bir işaret sıfatıdır.
Bu analizlere göre, D seçeneğindeki "Bu" kelimesi bir ismin yerini tutmamakta, aksine bir ismi belirtmektedir.
Cevap D seçeneğidir.
