9. "Öteki, beriki, karşıki" sözcükleri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Hepsi işaret zamiri olarak kullanılabilir
B) Hiçbiri işaret zamiri değildir
C) Sadece "öteki" işaret zamiridir
D) Sadece "beriki" işaret zamiridir
Sevgili öğrenciler, bu soruda "öteki, beriki, karşıki" sözcüklerinin dilimizdeki işlevini, özellikle de işaret zamiri olup olamayacaklarını inceleyeceğiz. Öncelikle işaret zamirinin ne olduğunu hatırlayalım.
- İşaret Zamiri Nedir? İşaret zamirleri, varlıkların yerini işaret yoluyla tutan sözcüklerdir. Bir ismin yerine geçerek onu işaret ederler. Örneğin, "Bu çok güzel." cümlesindeki "bu" kelimesi, bahsedilen bir nesnenin (elbise, araba vb.) yerine geçerek onu işaret etmektedir ve bir işaret zamiridir. Eğer bir ismi niteleselerdi (örneğin "bu ev", "şu kalem"), o zaman işaret sıfatı olurlardı. Bir sözcüğün zamir mi yoksa sıfat mı olduğunu anlamak için, ismin yerine geçip geçmediğine veya bir ismi niteleyip nitelemediğine bakarız.
- Şimdi verilen sözcükleri tek tek ele alalım:
- "Öteki": Bu sözcük, bir varlığın yerini işaret ederek tutabilir. Örneğin, "Öteki daha iyiydi." cümlesinde "öteki" kelimesi, bahsedilen bir nesnenin (kitap, araba, elbise vb.) yerine geçerek onu işaret etmektedir. Bu durumda "öteki" bir işaret zamiri olarak kullanılmıştır. Eğer "öteki ev" deseydik, "ev" ismini nitelediği için işaret sıfatı olurdu.
- "Beriki": Aynı şekilde "beriki" de bir varlığın yerini işaret yoluyla tutabilir. Örneğin, "Beriki daha yakışıklı." cümlesinde "beriki" kelimesi, bir kişinin yerine geçerek onu işaret etmektedir. Bu durumda "beriki" bir işaret zamiri olarak kullanılmıştır. Eğer "beriki çocuk" deseydik, "çocuk" ismini nitelediği için işaret sıfatı olurdu.
- "Karşıki": "Karşıki" sözcüğü de bir varlığın yerini işaret ederek tutabilir. Örneğin, "Karşıki daha büyüktü." cümlesinde "karşıki" kelimesi, bir binanın, ağacın veya başka bir varlığın yerine geçerek onu işaret etmektedir. Bu durumda "karşıki" bir işaret zamiri olarak kullanılmıştır. Eğer "karşıki bina" deseydik, "bina" ismini nitelediği için işaret sıfatı olurdu.
- Görüldüğü gibi, "öteki", "beriki" ve "karşıki" sözcükleri, bir ismin yerine geçerek onu işaret etme potansiyeline sahiptirler. Yani, hepsi cümle içinde işaret zamiri olarak kullanılabilirler.
Bu açıklamalar ışığında, "öteki, beriki, karşıki" sözcüklerinin hepsinin işaret zamiri olarak kullanılabileceği sonucuna varırız.
Cevap A seçeneğidir.
