Bir birey, "İnsan hakları evrenseldir ve bazen yasalar adaletsiz olduğunda, bu yasalara karşı çıkmak gerekir" şeklinde düşünmektedir. Bu görüş Kohlberg'in ahlak gelişim kuramında hangi düzey ve evreye karşılık gelir?
A) Geleneksel düzey - Kanun ve düzen eğilimi
B) Gelenek sonrası düzey - Sosyal sözleşme eğilimi
C) Gelenek sonrası düzey - Evrensel ahlak ilkeleri
D) Gelenek öncesi düzey - İtaet ve ceza eğilimi
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruyu çözmek için Lawrence Kohlberg'in ahlak gelişim kuramının düzeylerini ve evrelerini iyi anlamamız gerekiyor. Kohlberg, ahlaki yargıların gelişimini üç ana düzeyde ve her düzeyin içinde ikişer evrede incelemiştir. Şimdi verilen ifadeyi bu kuram ışığında değerlendirelim:
- Verilen İfadeyi Analiz Edelim: "İnsan hakları evrenseldir ve bazen yasalar adaletsiz olduğunda, bu yasalara karşı çıkmak gerekir." Bu ifade, yasaların sorgulanabileceğini, hatta evrensel kabul edilen ahlaki ilkelere (burada insan hakları ve adalet) aykırı düştüğünde onlara karşı çıkmanın doğru olduğunu savunmaktadır. Bu, bireyin kendi ahlaki ilkelerini yasaların üzerinde tuttuğunu gösterir.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Geleneksel düzey - Kanun ve düzen eğilimi: Bu evrede birey, toplumun yasalarına ve kurallarına sorgulamadan uyar. Yasaların korunması ve toplumsal düzenin sürdürülmesi en önemli ahlaki değerdir. Verilen ifade ise yasaları sorgulama ve hatta onlara karşı çıkma fikrini içerdiği için bu evreye uymaz.
- B) Gelenek sonrası düzey - Sosyal sözleşme eğilimi: Bu evrede birey, yasaların toplumun genel iyiliği için yapıldığını ve değiştirilebileceğini anlar. Yasalar, toplumsal bir sözleşmenin ürünüdür ve bireysel haklar önemlidir. Ancak, genellikle çoğunluğun faydası ve toplumsal uzlaşma ön plandadır. Verilen ifadede geçen "evrensel insan hakları" ve "adaletsiz yasalara karşı çıkmak" fikri, sadece toplumsal sözleşmenin ötesinde, daha soyut ve evrensel ahlaki ilkelere vurgu yapar.
- C) Gelenek sonrası düzey - Evrensel ahlak ilkeleri: Bu evre, Kohlberg'in kuramındaki en üst düzeydir. Birey, ahlaki kararlarını evrensel, soyut ve tutarlı ahlaki ilkelere (adalet, eşitlik, insan onuru, insan hakları gibi) dayandırır. Bu evredeki bir birey, eğer bir yasa bu evrensel ilkelere aykırıysa, o yasaya karşı çıkmanın ahlaki bir görev olduğuna inanır. Verilen ifade, "insan hakları evrenseldir" ve "adaletsiz yasalara karşı çıkmak gerekir" diyerek tam da bu evrenin özelliklerini yansıtmaktadır. Birey, kendi vicdanının ve evrensel ahlak ilkelerinin sesini, mevcut yasalardan üstün tutar.
- D) Gelenek öncesi düzey - İtaet ve ceza eğilimi: Bu en alt düzeyde, ahlaki kararlar ceza almaktan kaçınma veya ödül kazanma üzerine kuruludur. Verilen ifadeyle hiçbir ilgisi yoktur.
Bu açıklamalar ışığında, bireyin "insan hakları evrenseldir ve bazen yasalar adaletsiz olduğunda, bu yasalara karşı çıkmak gerekir" şeklindeki düşüncesi, Kohlberg'in ahlak gelişim kuramında Gelenek sonrası düzey - Evrensel ahlak ilkeleri evresine karşılık gelir.
Cevap C seçeneğidir.
