Bir üniversite öğrencisi, "Yasalar toplum yararına olmalı ve bireylerin temel haklarını korumalıdır. Eğer bir yasa bu amaca hizmet etmiyorsa değiştirilmelidir" görüşünü savunmaktadır. Bu öğrenci Kohlberg'in ahlak gelişim kuramına göre hangi düzeydedir?
A) Geleneksel düzey - Kanun ve düzen eğilimi
B) Gelenek sonrası düzey - Sosyal sözleşme eğilimi
C) Gelenek sonrası düzey - Evrensel ahlak ilkeleri
D) Gelenek öncesi düzey - Saf çıkarcı eğilim
Sevgili öğrenciler, bu soru Kohlberg'in ahlak gelişim kuramını anlamamızı gerektiriyor. Kohlberg, insanların ahlaki muhakemelerinin belirli aşamalardan geçerek geliştiğini öne sürmüştür. Şimdi öğrencinin görüşünü ve bu kuramın aşamalarını inceleyelim:
- Öğrencinin Görüşü: Öğrenci, "Yasalar toplum yararına olmalı ve bireylerin temel haklarını korumalıdır. Eğer bir yasa bu amaca hizmet etmiyorsa değiştirilmelidir" demektedir. Bu görüş, yasaların mutlak ve değişmez olmadığını, aksine toplumun iyiliği ve bireylerin hakları için bir araç olduğunu ve bu amaca hizmet etmediğinde sorgulanıp değiştirilebileceğini savunur.
- Kohlberg'in Ahlak Gelişim Kuramı: Bu kuram üç ana düzey ve her düzeyde iki aşamadan oluşur:
- Gelenek Öncesi Düzey: Ahlaki kararlar ceza ve ödül odaklıdır.
- Geleneksel Düzey: Ahlaki kararlar toplumsal kurallara, yasalara ve otoriteye uyma odaklıdır. Kanun ve düzen eğilimi (4. aşama) bu düzeydedir; yasalar mutlak ve sorgulanamaz olarak görülür.
- Gelenek Sonrası Düzey: Ahlaki kararlar evrensel ilkelere, bireysel haklara ve toplumsal sözleşmelere dayanır. Bu düzeyde yasalar sorgulanabilir ve değiştirilebilir olarak görülür.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Geleneksel düzey - Kanun ve düzen eğilimi: Bu aşamada yasalar mutlak ve sorgulanamazdır, toplumsal düzeni korumak için harfiyen uyulması gerekir. Öğrencinin yasaların değiştirilebileceği fikri bu aşamayla çelişir.
- B) Gelenek sonrası düzey - Sosyal sözleşme eğilimi: Bu aşamada bireyler, yasaların toplumsal bir sözleşme olduğunu ve toplumun genel refahı ile bireylerin haklarını korumak için var olduğunu anlarlar. Eğer bir yasa bu amaca hizmet etmiyorsa veya çoğunluğun iyiliğine aykırıysa, demokratik yollarla değiştirilmesi gerektiğine inanılır. Öğrencinin "Yasalar toplum yararına olmalı ve bireylerin temel haklarını korumalıdır. Eğer bir yasa bu amaca hizmet etmiyorsa değiştirilmelidir" görüşü tam olarak bu aşamanın tanımına uymaktadır.
- C) Gelenek sonrası düzey - Evrensel ahlak ilkeleri: Bu aşama, sosyal sözleşmeden daha ileri giderek, adalet, eşitlik ve insan onuru gibi soyut, evrensel ahlaki ilkelere dayanır. Bu ilkeler, mevcut yasalardan bile üstün görülebilir ve birey, bu ilkelere aykırı bulduğu yasaları çiğnemeye hazır olabilir. Öğrencinin görüşü yasaları değiştirmekten bahsettiği için sosyal sözleşme eğilimine daha yakındır, evrensel ilkelere göre yasaları çiğneme veya onlara karşı gelme vurgusu yoktur.
- D) Gelenek öncesi düzey - Saf çıkarcı eğilim: Bu aşamada ahlaki kararlar bireyin kendi çıkarlarına göre verilir. Öğrencinin görüşü toplumsal yarar ve temel haklar gibi daha geniş kavramlara odaklandığı için bu aşamayla ilgisi yoktur.
Öğrencinin yasaları toplum yararı ve bireysel haklar açısından değerlendirmesi ve gerektiğinde değiştirilebileceğini savunması, Kohlberg'in ahlak gelişim kuramındaki Gelenek Sonrası Düzey'in Sosyal Sözleşme Eğilimi aşamasına karşılık gelmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
