3. "Geriye ket vurma" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Önceki öğrenilenlerin sonraki öğrenmeleri olumsuz etkilemesidir
B) Sonraki öğrenilenlerin önceki öğrenmeleri bozmasıdır
C) Öğrenmeler arasında pozitif transfer olmasıdır
D) Benzer uyarıcılara aynı tepkiyi vermektir
Öğrenme psikolojisinde "ket vurma" kavramı, bir öğrenmenin başka bir öğrenmeyi olumsuz etkilemesi durumunu ifade eder. Bu durum, hatırlamayı veya yeni bilgiyi öğrenmeyi zorlaştırabilir. Ket vurma, genellikle iki ana şekilde incelenir: "İleriye ket vurma" (Proaktif ket vurma) ve "Geriye ket vurma" (Retroaktif ket vurma).
- Geriye ket vurma (Retroaktif ket vurma): Yeni öğrenilen bilgilerin, daha önce öğrenilen bilgilerin hatırlanmasını engellemesi veya bozması durumudur. Yani, sonradan öğrenilenler, öncekilerin hatırlanmasını zorlaştırır.
- İleriye ket vurma (Proaktif ket vurma): Daha önce öğrenilen bilgilerin, yeni öğrenilen bilgilerin hatırlanmasını veya öğrenilmesini engellemesi durumudur. Yani, önceki öğrenmeler, sonraki öğrenmeleri olumsuz etkiler.
Şimdi seçenekleri inceleyerek "Geriye ket vurma" kavramını doğru bir şekilde tanımlayalım:
- A) Önceki öğrenilenlerin sonraki öğrenmeleri olumsuz etkilemesidir: Bu tanım, "İleriye ket vurma" (Proaktif ket vurma) için geçerlidir. Örneğin, eski bir telefon numarasını çok iyi bildiğiniz için yeni bir telefon numarasını öğrenmekte veya hatırlamakta zorlanmanız bu duruma örnektir.
- B) Sonraki öğrenilenlerin önceki öğrenmeleri bozmasıdır: Bu tanım, "Geriye ket vurma" (Retroaktif ket vurma) kavramını tam olarak açıklar. Yani, yeni öğrendiğiniz bir bilginin, daha önce öğrendiğiniz bir bilgiyi hatırlamanızı güçleştirmesi veya unutturmasıdır. Örneğin, yeni bir dil öğrenmeye başladıktan sonra, daha önce bildiğiniz eski bir dilin kelimelerini hatırlamakta zorlanmanız geriye ket vurmadır.
- C) Öğrenmeler arasında pozitif transfer olmasıdır: Pozitif transfer, bir öğrenmenin başka bir öğrenmeyi kolaylaştırması veya olumlu yönde etkilemesidir. Ket vurma ise bunun tam tersi, olumsuz bir etkileşimdir. Bu nedenle bu seçenek doğru değildir.
- D) Benzer uyarıcılara aynı tepkiyi vermektir: Bu durum, "genelleme" olarak adlandırılır. Öğrenilen bir tepkinin, benzer uyarıcılara da gösterilmesidir. Ket vurma ile ilgisi yoktur.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, "Geriye ket vurma" kavramı, yeni öğrenilen bilgilerin eski bilgilerin hatırlanmasını engellemesi veya bozması durumudur.
Cevap B seçeneğidir.
