5. Öğrenme psikolojisinde ket vurma teorisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Önceki ve sonraki öğrenmeler arasında benzerlik fazlaysa ket vurma artar
B) Ket vurma unutmanın temel nedenlerinden biridir
C) İleriye ket vurmada yeni öğrenilen bilgiler eski bilgileri unutturur
D) Geriye ket vurmada eski öğrenilenler yeni öğrenmeleri engeller
Merhaba sevgili öğrenciler!
Öğrenme psikolojisinde önemli bir kavram olan "ket vurma" (veya diğer adıyla "girişim") teorisi, unutmanın nedenlerinden birini açıklar. Bilgilerin birbirini engellemesi durumudur. Şimdi, bu soruyu adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.
- Ket Vurma Nedir?
Ket vurma, bir bilginin öğrenilmesinin veya hatırlanmasının, daha önce ya da daha sonra öğrenilen başka bir bilgi tarafından engellenmesi durumudur. Unutmanın temel nedenlerinden biridir. İki ana türü vardır: ileriye ket vurma ve geriye ket vurma.
- İleriye Ket Vurma (Proaktif Girişim):
Daha önce öğrenilen bilgilerin, yeni öğrenilen bilgilerin hatırlanmasını veya öğrenilmesini zorlaştırmasıdır. Yani, "eski bilgiler yeni bilgileri engeller."
Örnek: Eski telefon numaranızı çok iyi bildiğiniz için, yeni telefon numaranızı hatırlamakta zorlanmanız.
- Geriye Ket Vurma (Retroaktif Girişim):
Yeni öğrenilen bilgilerin, daha önce öğrenilen bilgilerin hatırlanmasını zorlaştırmasıdır. Yani, "yeni bilgiler eski bilgileri engeller."
Örnek: Yeni bir dil öğrenmeye başladıktan sonra, daha önce bildiğiniz ana dilinizdeki bazı kelimeleri hatırlamakta zorlanmanız.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Önceki ve sonraki öğrenmeler arasında benzerlik fazlaysa ket vurma artar
Bu ifade doğrudur. Öğrenilen iki bilgi veya görev ne kadar benzerse, birbirlerini engelleme (ket vurma) olasılıkları o kadar artar. Örneğin, birbirine çok benzeyen iki farklı şifreyi art arda öğrenmeye çalışmak, ket vurmayı artırabilir.
- B) Ket vurma unutmanın temel nedenlerinden biridir
Bu ifade de doğrudur. Ket vurma, bilgilerin depolanması veya geri çağrılması sırasında meydana gelen bir tür girişim nedeniyle unutmayı açıklayan önemli bir teoridir.
- C) İleriye ket vurmada yeni öğrenilen bilgiler eski bilgileri unutturur
Bu ifade yanlıştır. Yukarıdaki tanımlara baktığımızda, "yeni öğrenilen bilgilerin eski bilgileri unutturması" durumu, ileriye ket vurma değil, geriye ket vurma (retroaktif girişim) olarak adlandırılır. İleriye ket vurmada tam tersi, eski bilgiler yeni bilgileri engeller.
- D) Geriye ket vurmada eski öğrenilenler yeni öğrenmeleri engeller
Bu ifade de yanlıştır. Yukarıdaki tanımlara baktığımızda, "eski öğrenilenlerin yeni öğrenmeleri engellemesi" durumu, geriye ket vurma değil, ileriye ket vurma (proaktif girişim) olarak adlandırılır. Geriye ket vurmada tam tersi, yeni bilgiler eski bilgileri engeller.
Soruda yanlış olan ifadeyi bulmamız istendiği için, C seçeneğindeki tanım ileriye ket vurma için yanlış bir açıklamadır; aslında geriye ket vurmayı tanımlamaktadır. D seçeneği de benzer şekilde geriye ket vurma için yanlış bir açıklama sunmaktadır. Ancak sorunun doğru cevabı C olarak belirtildiği için, C seçeneğinin ileriye ket vurma tanımını yanlış verdiğini kabul ediyoruz.
Cevap C seçeneğidir.
