İmpuls oluşumu ve iletimi Test 2

Aksiyon potansiyelinin "ya hep ya hiç" kuralı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Uyartının şiddeti arttıkça impuls hızı artar
B) Eşik değeri aşan uyartılar farklı büyüklükte aksiyon potansiyeli oluşturur
C) Eşik değerin altındaki uyartılar aksiyon potansiyeli oluşturmaz
D) Miyelinli nöronlarda bu kural geçerli değildir

Sevgili öğrenciler, sinir sistemimizin temel çalışma prensiplerinden biri olan "ya hep ya hiç" kuralını anlamak, aksiyon potansiyellerinin nasıl oluştuğunu kavramak için çok önemlidir. Bu kural, bir nöronun (sinir hücresi) uyarılmaya karşı verdiği tepkiyi açıklar. Hadi, bu kuralı ve seçenekleri adım adım inceleyelim:

• "Ya Hep Ya Hiç" Kuralı Nedir?

  Bu kurala göre, bir nöronun aksiyon potansiyeli oluşturabilmesi için gelen uyartının belirli bir şiddete (eşik değer) ulaşması veya bu eşik değeri aşması gerekir. Eğer uyartı eşik değere ulaşırsa, nöron her zaman aynı büyüklükte (genlikte) bir aksiyon potansiyeli oluşturur. Eğer uyartı eşik değerin altında kalırsa, hiçbir aksiyon potansiyeli oluşmaz. Yani, ya tam bir tepki vardır ya da hiç yoktur; ara bir durum söz konusu değildir. Bunu bir ışık anahtarına benzetebiliriz: ya ışık tamamen yanar ya da tamamen kapalı kalır, yarı yarıya yanmaz.

• A) Uyartının şiddeti arttıkça impuls hızı artar

  Bu ifade doğru değildir. Aksiyon potansiyelinin hızı, nöronun miyelin kılıfı olup olmamasına ve akson çapına bağlıdır. Uyartının şiddeti, eşik değer aşıldıktan sonra impulsun hızını etkilemez. Eşik değer aşıldığında oluşan aksiyon potansiyelinin hızı, o nöron için sabittir.

• B) Eşik değeri aşan uyartılar farklı büyüklükte aksiyon potansiyeli oluşturur

  Bu ifade "ya hep ya hiç" kuralına tamamen aykırıdır. Kuralın temel prensibi, eşik değer aşıldığında oluşan tüm aksiyon potansiyellerinin o nöron için aynı büyüklükte olmasıdır. Uyartının şiddeti eşik değeri ne kadar aşarsa aşsın, aksiyon potansiyelinin genliği (büyüklüğü) değişmez. Nöron ya tam kapasiteyle ateşlenir ya da hiç ateşlenmez.

• C) Eşik değerin altındaki uyartılar aksiyon potansiyeli oluşturmaz

  İşte bu ifade, "ya hep ya hiç" kuralının en temel ve doğru açıklamasıdır. Eğer bir uyartı, nöronu uyaracak minimum şiddet olan eşik değere ulaşamazsa, nöron bir aksiyon potansiyeli (sinir impulsusu) oluşturmaz. Bu durum, kuralın "ya hiç" kısmını temsil eder.

• D) Miyelinli nöronlarda bu kural geçerli değildir

  Bu ifade doğru değildir. "Ya hep ya hiç" kuralı, hem miyelinli hem de miyelinsiz tüm nöronlar için geçerlidir. Miyelin kılıf, aksiyon potansiyelinin iletim hızını artırır (atlamalı iletim sayesinde), ancak aksiyon potansiyelinin oluşumu ve büyüklüğü üzerindeki "ya hep ya hiç" prensibini değiştirmez.

Bu açıklamalar ışığında, doğru cevabın C seçeneği olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap C seçeneğidir.