Sevr Antlaşması, I. Dünya Savaşı sonrasında Osmanlı İmparatorluğu ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan ve Osmanlı topraklarının büyük ölçüde parçalanmasını öngören ağır bir barış antlaşması taslağıydı. Bu antlaşma, özellikle Doğu Anadolu'da yeni devletlerin veya özerk bölgelerin kurulmasını planlıyordu. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Ermenistan: Sevr Antlaşması'na göre, Doğu Anadolu'nun önemli bir kısmını kapsayacak şekilde bağımsız bir Ermenistan Devleti kurulması planlanıyordu. Antlaşmanın ilgili maddeleri, Ermenistan'ın sınırlarının ABD Başkanı tarafından belirlenmesini öngörüyordu. Dolayısıyla Ermenistan, antlaşmada bağımsızlığı planlanan bölgelerden biriydi.
- B) Kürdistan: Antlaşma, Doğu Anadolu'nun güneydoğu bölgelerinde, Fırat'ın doğusunda bir özerk Kürdistan kurulmasını öngörüyordu. Bir yıl sonra, Kürtlerin Milletler Cemiyeti'ne başvurması ve çoğunluğun bağımsızlık istemesi halinde tam bağımsızlık hakkı tanınacaktı. Bu nedenle Kürdistan da antlaşmada özerkliği/bağımsızlığı planlanan bölgeler arasında yer alıyordu.
- C) Pontus Rum: Sevr Antlaşması'nın doğrudan bir maddesi olmasa da, I. Dünya Savaşı sonrası dönemde ve antlaşmanın imzalandığı süreçte, özellikle Yunanistan'ın Karadeniz'deki Rum nüfusuna dayanarak bir "Pontus Devleti" kurma hayalleri ve bu yöndeki girişimler (Rum çeteleri, siyasi talepler) vardı. İtilaf Devletleri'nin Anadolu'yu parçalama planları içinde, bu tür bir devletin kurulması fikri ciddi şekilde tartışılmış ve bazı çevrelerce desteklenmişti. Dolayısıyla, "planlanan" kelimesi burada daha geniş bir anlamda, dönemin siyasi atmosferi ve İtilaf Devletleri'nin genel niyetleri bağlamında ele alınabilir.
- D) Lazistan: Lazistan, Karadeniz'in doğu kıyısında yer alan tarihi bir bölgedir. Sevr Antlaşması'nda veya o dönemin genel siyasi tartışmalarında, bağımsız veya özerk bir "Lazistan" devleti kurulmasına yönelik belirgin bir plan veya ciddi bir uluslararası destek bulunmamaktadır. Lazlar arasında da o dönemde böyle bir bağımsızlık talebi yaygın değildi. Bu nedenle, Sevr Antlaşması ile Doğu Anadolu'da bağımsız veya özerk olması planlanan bölgeler arasında Lazistan yer almaz.
Yukarıdaki açıklamalara göre, Sevr Antlaşması'nın öngördüğü veya dönemin siyasi atmosferinde ciddi şekilde tartışılan bağımsız/özerk bölgeler arasında Ermenistan, Kürdistan ve Pontus Rum yer alırken, Lazistan bu kapsamda değerlendirilmemiştir.
Cevap D seçeneğidir.
