🎓 Tam öğrenme modeli nedir (Bloom) Test 2 - Ders Notu
Bu ders notu, Benjamin Bloom'un geliştirdiği "Tam Öğrenme Modeli"nin temel prensiplerini ve uygulama adımlarını sade bir dille açıklayarak, modelle ilgili testlerde karşılaşabileceğiniz konuları anlamanıza yardımcı olacaktır.
📌 Tam Öğrenme Modeli Nedir?
Tam Öğrenme Modeli, Amerikalı eğitimci Benjamin Bloom tarafından geliştirilmiş bir öğretim yaklaşımıdır. Bu model, her öğrencinin yeterli zaman ve uygun öğretim koşulları sağlandığında belirli bir konuyu veya üniteyi öğrenebileceği fikrine dayanır. Amaç, öğrencilerin büyük çoğunluğunun (%90'ının) belirlenen öğrenme hedeflerine ulaşmasını sağlamaktır.
- Geliştiricisi: Benjamin Bloom.
- Temel Fikir: Öğrenme hızları farklı olsa da, çoğu öğrenci doğru koşullarda ve yeterli zamanda öğrenebilir.
- Hedef: Öğrencilerin %90'ının öğrenme standartlarına ulaşması.
💡 İpucu: Bu model, öğrenci başarısızlığını genellikle öğrencinin yeteneğine değil, öğretim yöntemlerine ve sağlanan zamana bağlar. Yani, "Herkes öğrenebilir, yeter ki doğru koşullar sağlansın!" der.
📝 Tam Öğrenmenin Temel Değişkenleri
Bloom'a göre, tam öğrenmeyi etkileyen ve öğretmenin kontrol edebileceği üç ana değişken vardır. Bu değişkenler, öğrencinin öğrenme sürecindeki başarısını doğrudan etkiler.
- Giriş Davranışları (Bilişsel Giriş Özellikleri): Öğrencinin yeni konuya başlamadan önce sahip olması gereken bilgi, beceri ve ön koşul öğrenmelerdir. Örneğin, bölme işlemi öğrenmeden önce çarpma ve çıkarma işlemlerini bilmek gibi.
- Öğrenci Özellikleri (Duyuşsal Giriş Özellikleri): Öğrencinin öğrenmeye karşı tutumu, motivasyonu, ilgisi, akademik özgüveni ve benlik algısıdır. "Ben bu konuyu öğrenebilirim" inancı çok önemlidir.
- Öğretim Hizmetinin Niteliği: Öğretmenin dersi sunuş biçimi, kullanılan öğretim materyalleri, öğrenciye verilen geri bildirimler, pekiştireçler ve düzeltici etkinliklerin kalitesidir. Öğretimin öğrenciye uygun, açık ve etkili olması gerekir.
⚠️ Dikkat: Bu üç değişken, tam öğrenme modelinin sac ayaklarıdır. Özellikle giriş davranışları, yeni öğrenmenin temelini oluşturur ve eksikliği sonraki öğrenmeleri olumsuz etkiler.
⚙️ Tam Öğrenme Modelinin Uygulama Adımları
Tam öğrenme, belirli bir sistematik içinde ilerleyen ve öğrencinin öğrenme eksikliklerini belirleyip gidermeyi hedefleyen adımlardan oluşur.
- Ünite Hedeflerinin Belirlenmesi: Öğretilecek konunun sonunda öğrencilerin neyi bilmesi veya yapması gerektiği (davranışsal hedefler) açıkça ve ölçülebilir bir şekilde tanımlanır.
- Giriş Davranışlarının Tespiti: Öğrencilerin yeni üniteye başlamadan önceki hazır bulunuşluk düzeyleri ön testler veya gözlemlerle ölçülür. Eksikler varsa tamamlanır.
- Öğretim Süreci: Ünite, belirlenen hedefler doğrultusunda çeşitli yöntem ve tekniklerle (anlatım, tartışma, grup çalışması, deney vb.) işlenir.
- İzleme Testleri (Biçimlendirici Değerlendirme): Ünite sonunda veya belirli aralıklarla kısa testler (quizler) yapılır. Amaç not vermek değil, öğrencilerin öğrenme eksikliklerini belirlemektir.
- Düzeltme ve Tamamlama Etkinlikleri: İzleme testlerinde belirlenen öğrenme eksiklikleri olan öğrencilere ek öğretim materyalleri, birebir ders, farklı kaynaklar, akran yardımı, ek çalışma yaprakları gibi destekler sağlanır.
- Zenginleştirme Etkinlikleri: İzleme testlerinde başarılı olan ve hedeflere ulaşan öğrencilere ise ileri düzeyde konular, projeler, araştırmalar, yaratıcı çalışmalar gibi ek ve derinleştirici çalışmalar sunulur.
- Düzey Belirleme Testi (Sonuç Odaklı Değerlendirme): Tüm ünite tamamlandıktan ve düzeltme/tamamlama etkinlikleri yapıldıktan sonra, öğrenmenin nihai düzeyini belirlemek için bir son test (ünite testi) yapılır.
💡 İpucu: Modelin en kritik noktalarından biri, öğrenme eksikliklerinin erken tespiti ve hemen düzeltici etkinliklerle giderilmesidir. Bu, küçük eksikliklerin birikip büyük bir öğrenme açığına dönüşmesini (kartopu etkisini) engeller.
➕➖ Tam Öğrenmenin Avantajları ve Sınırlılıkları
Her model gibi tam öğrenmenin de kendine özgü güçlü yönleri ve uygulanmasında dikkat edilmesi gereken noktaları vardır.
- Avantajları: Öğrenci başarısını ve öğrenme düzeyini artırır, öğrencilerin öğrenme motivasyonunu ve kendine güvenini yükseltir, öğrenme eksikliklerinin giderilmesini sağlar, bireysel farklılıklara duyarlıdır.
- Sınırlılıkları: Zaman alıcı olabilir, kalabalık sınıflarda uygulaması zorlaşabilir, öğretmen üzerinde ek yük oluşturabilir, esnek olmayan bir müfredatla çelişebilir, tüm konular için eşit derecede uygun olmayabilir.
⚠️ Dikkat: Modelin başarısı büyük ölçüde öğretmenin esnekliğine, öğrencilere bireysel destek sağlayabilme kapasitesine ve yeterli zamanın ayrılmasına bağlıdır. İyi planlama ve kaynaklar olmadan uygulaması zorlaşabilir.
