Sabahın erken saatlerinde uyandım. Pencereden dışarı baktığımda, gökyüzünün pembeye çalan tonlarını gördüm. Kahvaltı yaptıktan sonra, bugün yapmam gerekenleri düşünerek evden çıktım.
Bu metin için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen kısa metni dikkatlice okuyarak metnin özelliklerini belirlememiz ve hangi seçenekteki ifadenin bu metin için söylenemeyeceğini bulmamız isteniyor. Haydi metni adım adım inceleyelim:
Metin: "Sabahın erken saatlerinde uyandım. Pencereden dışarı baktığımda, gökyüzünün pembeye çalan tonlarını gördüm. Kahvaltı yaptıktan sonra, bugün yapmam gerekenleri düşünerek evden çıktım."
Metindeki fiillere dikkat edelim: "uyandım", "baktığımda", "gördüm", "çıktım". Bu fiillerin hepsi birinci tekil şahıs (ben) tarafından yapıldığını gösterir. Anlatıcı, olayları kendi başından geçmiş gibi anlatıyor ve metnin kahramanı da kendisi. Bu nedenle, "kahraman anlatıcının bakış açısı vardır" ifadesi bu metin için doğrudur.
Metindeki olaylar bir zaman akışı içinde sıralanmıştır: önce uyanma, sonra pencereden bakma, gökyüzünü görme, ardından kahvaltı yapma ve son olarak evden çıkma. Bu sıralama, olayların oluş sırasına göre, yani kronolojik olarak verildiğini gösterir. Bu ifade de metin için doğrudur.
Metinde "gökyüzünün pembeye çalan tonlarını gördüm" ifadesi geçmektedir. Bu ifade, gökyüzünün rengini ve görünümünü okuyucunun zihninde canlandıran, yani betimleyici bir ögedir. Bu ifade de metin için doğrudur.
Yukarıda da belirttiğimiz gibi, metindeki fiiller ("uyandım", "gördüm", "çıktım") birinci tekil şahıs (ben) tarafından yapıldığını gösterir. Üçüncü kişili anlatımda ise olaylar "o" (o uyandı, o gördü, o çıktı) ağzından anlatılır. Bu metinde birinci kişili anlatım olduğu için, "üçüncü kişili anlatım vardır" ifadesi bu metin için söylenemez.
Bu analizler sonucunda, metin için söylenemeyecek ifadenin D seçeneğinde yer aldığını görüyoruz.
Cevap D seçeneğidir.
