Öyküleyici anlatımda "anlatıcı" ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Olayları aktaran kişidir
B) Her zaman öykünün kahramanıdır
C) Birinci veya üçüncü kişi olabilir
D) Olaylara farklı bakış açılarından yaklaşabilir
Öyküleyici anlatımda "anlatıcı", okuyucuya olayları sunan, karakterleri tanıtan ve hikayenin akışını sağlayan ses veya kişiliktir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Olayları aktaran kişidir: Bu ifade kesinlikle doğrudur. Anlatıcı, bir öyküdeki tüm olayları, durumları ve karakterleri okuyucuya aktaran temel unsurdur. O olmadan hikaye anlatılamazdı.
- B) Her zaman öykünün kahramanıdır: İşte bu ifade yanlıştır. Anlatıcı, evet, bazen öykünün kahramanı olabilir (bu durumda "ben" diliyle konuşan birinci tekil şahıs anlatıcıdır). Ancak anlatıcı, öykünün dışında duran, olayları gözlemleyen veya her şeyi bilen bir kişi de olabilir (üçüncü tekil şahıs anlatıcı). Örneğin, bir dedektif hikayesinde anlatıcı, dedektifin yardımcısı olabilir, yani kahraman değildir. Ya da bir masalda anlatıcı, olaylara dışarıdan bakan, her şeyi bilen bir sestir. Bu nedenle, anlatıcının her zaman kahraman olması gibi bir zorunluluk yoktur.
- C) Birinci veya üçüncü kişi olabilir: Bu ifade doğrudur. Anlatıcı, hikayeyi "ben" veya "biz" ağzından anlatıyorsa birinci kişidir (örneğin, "Ben okula gittim."). Eğer olayları "o" veya "onlar" ağzından anlatıyorsa üçüncü kişidir (örneğin, "O okula gitti."). Her iki anlatım biçimi de öyküleyici metinlerde sıkça kullanılır.
- D) Olaylara farklı bakış açılarından yaklaşabilir: Bu ifade de doğrudur. Özellikle üçüncü tekil şahıs anlatıcılar, olayları farklı karakterlerin gözünden aktarabilir, onların düşüncelerini ve duygularını yansıtabilir. Hatta birinci tekil şahıs anlatıcı bile, geçmişteki olaylara şimdiki zamanın bilgeliğiyle farklı bir bakış açısıyla yaklaşabilir. Bu, hikayeye derinlik katar.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, anlatıcının her zaman öykünün kahramanı olması gibi bir kural yoktur. Bu durum, anlatıcının türüne göre değişiklik gösterir.
Cevap B seçeneğidir.
