Odaya girdiğimde, masanın üzerinde duran sarı zarfi gördüm. Merakla zarfı açtım ve içindeki mektubu okumaya başladım. Mektupta yazılanlar karşısında şaşkınlığa uğradım.
Bu metinde aşağıdaki anlatım ögelerinden hangisi bulunmamaktadır?
A) Yer
B) Zaman
C) Olay
D) Kahraman
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bu soruda, verilen metni dikkatlice okuyarak anlatım ögelerini tespit etmemiz ve hangisinin metinde bulunmadığını bulmamız isteniyor. Bir metni incelerken genellikle yer, zaman, olay ve kahraman gibi temel ögeleri ararız. Şimdi metnimizi bu ögeler açısından adım adım inceleyelim:
- Metin: "Odaya girdiğimde, masanın üzerinde duran sarı zarfı gördüm. Merakla zarfı açtım ve içindeki mektubu okumaya başladım. Mektupta yazılanlar karşısında şaşkınlığa uğradım."
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Yer: Metinde olayların geçtiği bir yer belirtilmiş mi? Evet, "odaya girdiğimde" ve "masanın üzerinde" ifadeleri bize olayın bir odada ve bir masa üzerinde geçtiğini açıkça gösteriyor. Dolayısıyla yer ögesi metinde bulunmaktadır.
- C) Olay: Metinde bir ya da birden fazla olay anlatılıyor mu? Evet, odaya girme, zarfı görme, zarfı açma, mektubu okuma ve şaşkınlığa uğrama gibi birbirini takip eden olaylar zinciri anlatılmıştır. Dolayısıyla olay ögesi metinde bulunmaktadır.
- D) Kahraman: Metinde olayları yaşayan veya olaylara dahil olan bir kişi var mı? Evet, "girdiğimde", "gördüm", "açtım", "okumaya başladım", "şaşkınlığa uğradım" fiillerindeki "-m" ekleri, olayı yaşayanın birinci tekil şahıs yani "ben" olduğunu gösteriyor. Bu "ben" de metnin kahramanıdır. Dolayısıyla kahraman ögesi metinde bulunmaktadır.
- B) Zaman: Metinde olayların ne zaman geçtiğine dair (örneğin dün, sabah, akşam, 1990'da, yazın gibi) belirli bir ifade var mı? "Odaya girdiğimde" ifadesi bir eylemin başlangıcını belirtse de, bu eylemin hangi günün hangi saatinde veya hangi dönemde gerçekleştiğine dair somut bir zaman bilgisi vermemektedir. Metinde sadece olayların birbiri ardına gerçekleştiği anlaşılmaktadır, ancak genel bir zaman dilimi belirtilmemiştir. Dolayısıyla zaman ögesi metinde bulunmamaktadır.
Bu analizler sonucunda, metinde yer, olay ve kahraman ögelerinin açıkça bulunduğunu, ancak olayların ne zaman geçtiğine dair belirli bir zaman ifadesinin yer almadığını görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.
