Bir basketbol maçında topun gözüne doğru geldiğini gören bir oyuncunun göz kapağının aniden kapanması hangi tür refleks örneğidir?
A) Edinilmiş refleks
B) Şartlı refleks
C) Doğuştan gelen refleks
D) Sosyal refleks
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, vücudumuzun dış etkenlere karşı verdiği otomatik tepkilerden biri olan refleksleri inceliyoruz. Bir basketbol maçında topun gözünüze doğru geldiğini gördüğünüzde göz kapağınızın aniden kapanması, vücudunuzun sizi korumak için verdiği hızlı ve istemsiz bir tepkidir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Edinilmiş refleks: Edinilmiş refleksler, yaşam boyunca öğrenilen ve deneyimlerle kazanılan tepkilerdir. Örneğin, bisiklet sürmek veya bir müzik aleti çalmak gibi beceriler zamanla edinilmiş tepkiler haline gelebilir. Ancak göz kapağının kapanması gibi temel bir koruma mekanizması öğrenilmez.
- B) Şartlı refleks: Şartlı refleksler de edinilmiş reflekslere benzer şekilde, belirli bir uyarıcı ile tekrarlanan deneyimler sonucunda oluşan öğrenilmiş tepkilerdir. Klasik örneği, Pavlov'un köpeklerinin zil sesine salya akıtmasıdır. Göz kapağının kapanması için böyle bir şartlanma süreci gerekmez.
- C) Doğuştan gelen refleks: Doğuştan gelen refleksler (veya kalıtsal/koşulsuz refleksler), doğuştan itibaren var olan, öğrenilmemiş, istemsiz ve otomatik tepkilerdir. Bu refleksler genellikle vücudun korunması, hayatta kalması veya temel işlevlerinin yerine getirilmesi için hayati öneme sahiptir. Göz kapağının top gibi bir cisme karşı aniden kapanması, gözü dışarıdan gelebilecek bir darbeden veya zarardan korumak için tasarlanmış, doğuştan gelen, hızlı ve otomatik bir tepkidir. Bu tepkiyi öğrenmeyiz, doğduğumuz andan itibaren bu yeteneğe sahibizdir.
- D) Sosyal refleks: "Sosyal refleks" terimi, biyolojide tanımlanmış bir refleks türü değildir. Sosyal tepkiler veya davranışlar, genellikle daha karmaşık öğrenme ve sosyal etkileşim süreçlerini içerir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, topun göze gelmesi durumunda göz kapağının aniden kapanması, vücudumuzun kendini korumak için verdiği, öğrenilmemiş ve otomatik bir tepki olduğu için "doğuştan gelen refleks" kategorisine girer.
Cevap C seçeneğidir.
