Orhan Bey döneminde kurulan Yaya ve Müsellem ordusu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Devşirme sistemiyle oluşturulmuştur
B) Tamamı atlı birliklerden oluşmaktadır
C) Savaş zamanı asker, barış zamanı çiftçidir
D) Yalnızca sınır bölgelerinde görev yapmıştır
E) I. Murad döneminde kaldırılmıştır
Değerli öğrenciler, bu soru Orhan Bey döneminde kurulan ilk düzenli Osmanlı ordusu olan Yaya ve Müsellem birliklerinin özelliklerini anlamamızı istiyor. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyerek doğru cevabı bulalım.
- A) Devşirme sistemiyle oluşturulmuştur: Bu ifade yanlıştır. Devşirme sistemi, Osmanlı Devleti'nde daha çok I. Murad döneminde Kapıkulu Ocakları'nın (özellikle Yeniçerilerin) oluşturulmasında kullanılan bir sistemdir. Yaya ve Müsellem ordusu ise başlangıçta Türk gençlerinden, gönüllülük esasına dayalı olarak kurulmuştur.
- B) Tamamı atlı birliklerden oluşmaktadır: Bu ifade de yanlıştır. Ordunun adı bile bize ipucu veriyor: "Yaya" kelimesi piyade (yaya giden) anlamına gelirken, "Müsellem" kelimesi atlı (süvari) birlikleri ifade eder. Dolayısıyla bu ordu, hem yaya hem de atlı askerlerden oluşmaktaydı.
- C) Savaş zamanı asker, barış zamanı çiftçidir: İşte bu ifade, Yaya ve Müsellem birliklerinin en belirgin özelliklerinden birini doğru bir şekilde açıklamaktadır. Bu askerler, savaş zamanında ordunun temel gücünü oluştururken, barış zamanında kendi topraklarında çiftçilik yaparak veya başka mesleklerle uğraşarak geçimlerini sağlarlardı. Bu sistem, devlete sürekli bir ordu besleme yükünü azaltırken, ihtiyaç anında hazır bir askeri güç bulundurmasını sağlıyordu.
- D) Yalnızca sınır bölgelerinde görev yapmıştır: Bu ifade doğru değildir. Yaya ve Müsellem birlikleri, Osmanlı Devleti'nin ilk düzenli ordusu olarak çeşitli seferlere katılmış, fetihlerde önemli rol oynamıştır. Görev alanları sadece sınır bölgeleriyle sınırlı değildi.
- E) I. Murad döneminde kaldırılmıştır: Bu ifade de yanlıştır. Yaya ve Müsellem birlikleri I. Murad döneminde kaldırılmamıştır. Ancak Yeniçeri Ocağı gibi Kapıkulu askerlerinin kurulmasıyla birlikte, ordudaki öncelikli savaşçı rolleri azalmış ve daha çok yol yapımı, köprü onarımı, kale tamiri gibi yardımcı hizmetlerde görevlendirilmeye başlanmışlardır. Tamamen ortadan kalkmaları çok daha sonraki dönemlerde gerçekleşmiştir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Yaya ve Müsellem ordusunun temel özelliklerinden biri, askerlerinin savaş zamanı orduya katılması, barış zamanı ise sivil hayatlarına dönmesidir.
Cevap C seçeneğidir.
