Ambulans sireninin çıkardığı sesin perdesi, ambulans bize yaklaşırken artar, uzaklaşırken azalır. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sesin şiddetinin değişmesi
B) Ses kaynağının hızının değişmesi
C) Ses dalgalarının frekansının değişmesi
D) Ses dalgalarının hızının değişmesi
Merhaba sevgili öğrencilerim, bu soruyu birlikte adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım!
Bu soru, hepimizin günlük hayatta karşılaştığı ilginç bir olayı, ambulans sireninin sesini ve bu sesin neden değiştiğini soruyor. Bu olayın arkasındaki temel fizik prensibini anlamaya çalışacağız.
- Adım 1: Olayı Anlamak
- Ambulans bize yaklaşırken siren sesi daha tiz (yüksek perdeli), uzaklaşırken ise daha pes (düşük perdeli) duyuluyor. Bu, sesin bir özelliğinin değiştiğini gösteriyor.
- Adım 2: Seçenekleri Değerlendirmek
- A) Sesin şiddetinin değişmesi: Sesin şiddeti, sesin ne kadar yüksek veya alçak duyulduğu ile ilgilidir. Ambulans yaklaştıkça sesin şiddeti artar, uzaklaştıkça azalır. Ancak bu, perdenin (tizliğin/pesliğin) değişmesinin temel nedeni değildir.
- B) Ses kaynağının hızının değişmesi: Ambulansın hızı değişebilir, ancak siren sesinin perdesindeki değişimin temel nedeni bu değildir. Hızın değişimi, sesin perdesini etkileyen faktörlerden biridir, ancak asıl sebep değildir.
- C) Ses dalgalarının frekansının değişmesi: Frekans, ses dalgalarının birim zamandaki titreşim sayısıdır. Frekans arttıkça ses daha tiz, azaldıkça daha pes duyulur. İşte bu, aradığımız cevap olabilir!
- D) Ses dalgalarının hızının değişmesi: Sesin hızı, ortamın özelliklerine (sıcaklık, yoğunluk vb.) bağlıdır ve genellikle sabittir. Ambulansın hareketi, sesin hızını doğrudan değiştirmez.
- Adım 3: Doppler Etkisi
- Bu olayın temel nedeni Doppler Etkisi olarak bilinir. Doppler Etkisi, bir dalga kaynağı (bu durumda ambulans sireni) hareket ettiğinde, dalgaların frekansının gözlemci tarafından farklı algılanmasıdır.
- Ambulans bize yaklaşırken, ses dalgaları sıkışır ve frekans artar, bu da sesi daha tiz duymamıza neden olur. Ambulans uzaklaşırken ise ses dalgaları genişler ve frekans azalır, bu da sesi daha pes duymamıza neden olur.
- Adım 4: Doğru Seçeneği Belirlemek
- Doppler Etkisi'nin tanımına göre, ambulansın hareketinden dolayı ses dalgalarının frekansı değişir ve bu da sesin perdesinin değişmesine neden olur.
Bu nedenle, ambulans sireninin sesinin perdesinin değişmesinin temel nedeni, ses dalgalarının frekansının değişmesidir.
Cevap C seçeneğidir.
