5. "Ali topu aldı, sahaya koştu, gol attı."
Bu cümle ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Sadece iki cümle vardır
B) Virgül yanlış kullanılmıştır
C) Üç sıralı cümleden oluşmaktadır
D) Noktalı virgül kullanılmalıydı
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen cümlenin yapısını ve noktalama işaretlerinin kullanımını doğru bir şekilde analiz etmemiz isteniyor. Cümleyi adım adım inceleyelim:
- Cümleyi Bölümlere Ayıralım: Verilen cümle "Ali topu aldı, sahaya koştu, gol attı." şeklindedir. Bu cümleyi anlamlı ve yüklemi olan parçalara ayırdığımızda üç ayrı yargı (eylem) olduğunu görürüz:
- "Ali topu aldı" (1. yargı/cümlecik)
- "sahaya koştu" (2. yargı/cümlecik - öznesi "Ali"dir ve gizlidir)
- "gol attı" (3. yargı/cümlecik - öznesi "Ali"dir ve gizlidir)
- Yargıların Birleşimi: Gördüğümüz gibi, bu üç yargı da kendi başına birer cümle olabilecek niteliktedir ve birbirine virgüllerle bağlanmıştır. Bu tür, birden fazla yüklemi olan ve yargıları virgül veya noktalı virgülle birbirine bağlanan cümlelere sıralı cümle denir.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Sadece iki cümle vardır: Bu ifade yanlıştır. Yukarıda da belirttiğimiz gibi, cümlede üç ayrı yargı bulunmaktadır ve her biri bağımsız birer cümlecik niteliğindedir.
- B) Virgül yanlış kullanılmıştır: Bu ifade yanlıştır. Virgül, sıralı cümlelerde art arda gelen eş görevli yargıları ayırmak için doğru bir şekilde kullanılmıştır.
- C) Üç sıralı cümleden oluşmaktadır: Bu ifade doğrudur. Cümle, üç ayrı yargının (Ali topu aldı, sahaya koştu, gol attı) virgüllerle birbirine bağlanmasıyla oluşmuş bir sıralı cümledir. Yani üç basit cümle bir araya gelerek sıralı bir cümle oluşturmuştur.
- D) Noktalı virgül kullanılmalıydı: Bu ifade yanlıştır. Noktalı virgül, genellikle cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ayırmak için ya da ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır. Bu cümlede yargıların içinde başka virgül bulunmadığı için basit virgül kullanımı yeterli ve doğrudur.
Bu bilgiler ışığında, verilen cümlenin üç ayrı yargıdan oluşan bir sıralı cümle olduğunu anlıyoruz.
Cevap C seçeneğidir.
