10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıralı cümlelerin arasında virgül kullanımı doğrudur?
A) Odaya girdi, ışığı yaktı.
B) Ali top oynadı, koştu.
C) Kitap okudu, uyudu.
D) Hepsi doğru
Sevgili öğrenciler, bu soruda sıralı cümlelerde virgül kullanımının doğruluğunu inceleyeceğiz. Öncelikle sıralı cümlenin ne olduğunu ve virgülün bu tür cümlelerdeki görevini hatırlayalım.
- Sıralı Cümle Nedir? Birden fazla yüklemi (yani birden fazla yargısı) olan, anlamca birbirine bağlı ve genellikle virgül veya noktalı virgülle ayrılan cümlelere sıralı cümle denir. Bu cümleler, bağımsız birer yargı bildirmelerine rağmen, bir bütünün parçası gibi art arda gelirler.
- Sıralı Cümlelerde Virgülün Görevi: Türk Dil Kurumu'na göre, sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için virgül kullanılır. Her bir cümle kendi içinde bir yargı bildirir ve bu yargılar virgülle ayrılır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Odaya girdi, ışığı yaktı. Bu cümlede iki ayrı yargı bulunmaktadır: "Odaya girdi" ve "ışığı yaktı". Her iki yargının da kendine ait bir yüklemi vardır ("girdi" ve "yaktı"). Bu iki yargı, anlamca birbirini takip eden eylemleri ifade etmektedir. Virgül (,) bu iki sıralı cümleyi doğru bir şekilde ayırmıştır. Dolayısıyla bu kullanım doğrudur.
- B) Ali top oynadı, koştu. Burada da iki ayrı yargı görüyoruz: "Ali top oynadı" ve "koştu". "Oynadı" ve "koştu" yüklemlerdir. İkinci cümlenin öznesi (Ali) ortak olduğu için belirtilmemiştir, ancak bu, onun ayrı bir yargı olmasını engellemez. Virgül, "Ali top oynadı" cümlesi ile "koştu" cümlesini ayırarak doğru bir kullanım sergilemiştir.
- C) Kitap okudu, uyudu. Bu seçenekte de "Kitap okudu" ve "uyudu" olmak üzere iki farklı yargı bulunmaktadır. Yüklemler "okudu" ve "uyudu"dur. Her iki eylem de birbiri ardına gerçekleşen olayları anlatmaktadır. Virgül, bu iki sıralı cümleyi ayırmak için doğru bir şekilde kullanılmıştır.
Gördüğümüz gibi, A, B ve C seçeneklerindeki tüm cümlelerde virgül, sıralı cümleleri birbirinden ayırma görevini doğru bir şekilde yerine getirmiştir. Bu nedenle, tüm seçenekler doğrudur.
Cevap D seçeneğidir.
