Gazel nedir ve özellikleri Test 1

Divan şiirinde gazel nazım biçimi, şairlerin duygu ve düşüncelerini aktarmada sıklıkla başvurduğu bir form olmuştur. Gazellerde işlenen temalar genellikle aşk, güzellik, şarap ve tabiat gibi konular etrafında yoğunlaşırken, bazı gazellerde hikemi veya tasavvufi derinlikler de bulunabilir. Ancak gazelin her beytinin bağımsız bir anlam taşıyabilmesi, şairlere farklı konulara değinme esnekliği de sunmuştur.

Bu bilgilere göre, bir gazelde aşağıdakilerden hangisinin merkezi bir tema olarak işlenmesi beklenmez?

A) Sevgiliye duyulan özlem ve ayrılık acısı
B) Dünya nimetlerinden el çekip ahiret hayatına yönelme
C) Bir devlet büyüğünü övme veya bir olayı kutlama
D) Şarap meclislerinin neşesi ve dünya zevkleri

Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu Divan şiiri gazel nazım biçiminin özelliklerini ve temalarını dikkate alarak adım adım çözelim:

• Gazel Nazım Biçiminin Özellikleri: Gazel, Divan şiirinde en çok kullanılan nazım biçimlerinden biridir. Genellikle aşk, güzellik, şarap, tabiat gibi konuları işler. Beyitlerden oluşur ve her beyti kendi içinde bağımsız bir anlam taşıyabilir. Bu özellik, şairlere farklı konulara değinme imkanı verir.
• Seçeneklerin İncelenmesi:
  • A) Sevgiliye duyulan özlem ve ayrılık acısı: Aşk teması, gazellerde sıkça işlenen bir konudur. Sevgiliye duyulan özlem, ayrılık acısı gibi duygular gazellerin temelini oluşturabilir.
  • B) Dünya nimetlerinden el çekip ahiret hayatına yönelme: Tasavvufi gazellerde dünya nimetlerinden uzaklaşma ve ahiret hayatına yönelme teması işlenebilir. Bu tür gazellerde, insanın manevi arayışları ve dünya hayatının geçiciliği vurgulanır.
  • C) Bir devlet büyüğünü övme veya bir olayı kutlama: Gazel, genellikle lirik (duygusal) konuları işler. Bir devlet büyüğünü övmek veya bir olayı kutlamak kaside gibi farklı nazım biçimlerinin konusudur. Gazel, daha çok bireysel duyguların ve düşüncelerin aktarılmasına yöneliktir.
  • D) Şarap meclislerinin neşesi ve dünya zevkleri: Şarap ve dünya zevkleri, gazellerde sıkça rastlanan temalardandır. Özellikle rindane (hayattan zevk alan) gazellerde bu tema belirgin bir şekilde işlenir.
• Sonuç: Gazel nazım biçimi, genellikle bireysel duyguları, aşkı, tasavvufu ve dünya zevklerini konu alır. Bir devlet büyüğünü övmek veya bir olayı kutlamak ise gazelin temel özellikleriyle pek örtüşmez. Bu tür konular daha çok kaside gibi farklı nazım biçimlerinde işlenir.

Cevap C seçeneğidir.