9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül sıralı cümleleri ayırmak için kullanılmıştır?
A) Küçük, sevimli bir kedi bahçede oynuyordu.
B) Defteri, kalemi ve silgiyi çantasına koydu.
C) Arabadan indi, evin yolunu tuttu.
D) Ahmet, bizimle gelmek istiyor.
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, virgülün farklı kullanım alanlarından biri olan "sıralı cümleleri ayırma" işlevini bulmamız isteniyor. Öncelikle "sıralı cümle" ne demek, onu hatırlayalım:
- Sıralı cümleler, birden fazla yüklemi olan, yani birden fazla yargı bildiren ve bu yargıların birbirine virgül veya noktalı virgülle bağlandığı cümlelerdir. Her bir yargı, kendi başına bir cümle niteliği taşır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Küçük, sevimli bir kedi bahçede oynuyordu.
- Burada virgül, "küçük" ve "sevimli" kelimelerini ayırmak için kullanılmıştır. Bu kelimeler, "kedi" ismini niteleyen eş görevli sıfatlardır. Yani virgül, eş görevli kelimeleri ayırma görevindedir, sıralı cümleleri değil.
- B) Defteri, kalemi ve silgiyi çantasına koydu.
- Bu cümlede virgül, "defteri" ve "kalemi" kelimelerini ayırmıştır. Bu kelimeler, cümlenin nesneleri olup eş görevli kelimelerdir. Yani virgül, eş görevli kelimeleri ayırma görevindedir, sıralı cümleleri değil.
- C) Arabadan indi, evin yolunu tuttu.
- Bu cümleyi iki ayrı yargı olarak düşünebiliriz: "Arabadan indi." ve "Evin yolunu tuttu." Her ikisi de kendi başına birer cümledir ve birbiriyle anlamca ilişkilidir. Virgül, bu iki bağımsız cümleyi (yargıyı) birbirine bağlayarak sıralı cümle oluşturmuştur. İşte aradığımız kullanım budur.
- D) Ahmet, bizimle gelmek istiyor.
- Burada virgül, cümlenin öznesi olan "Ahmet" kelimesinden sonra kullanılmıştır. Bu kullanım, özneyi vurgulamak veya cümlede anlam karışıklığını önlemek içindir. Tek bir yüklemi ("gelmek istiyor") olduğu için bu bir sıralı cümle değildir.
Bu açıklamalara göre, virgülün sıralı cümleleri ayırmak için kullanıldığı seçenek C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
