Falezlerin oluşum süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Dalgalar kıyı tabanını oyarak dalga oyuğu oluştururMerhaba sevgili öğrenciler!
Falezler, deniz kıyılarında dalgaların aşındırıcı etkisiyle oluşan dik yamaçlardır. Bu soruda, falezlerin oluşum süreciyle ilgili verilen ifadelerden hangisinin yanlış olduğunu bulmamız isteniyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
Bu ifade doğrudur. Falez oluşumunun ilk adımlarından biri, dalgaların kıyının en alt kısmına sürekli çarpması ve buradaki kayaçları aşındırmasıdır. Bu aşınma sonucunda, kıyının tabanında içeri doğru bir boşluk, yani "dalga oyuğu" (wave-cut notch) meydana gelir. Bu oyuk, üstteki kayaçların desteğini zayıflatır.
Bu ifade de doğrudur. Dalgaların oluşturduğu dalga oyuğu zamanla büyüdükçe, üst kısımda kalan kayaçlar desteksiz kalır. Yer çekiminin etkisiyle ve kayaçların kendi ağırlığına dayanamaması sonucunda bu üst kısımlar çöker. Bu çökme, falezlerin karakteristik özelliği olan dik ve sarp yamaçları oluşturur.
Bu ifade doğrudur. Falezler, dalga aşındırması ve üst kısımların çökmesi süreciyle sürekli olarak geriye doğru çekilir (retreat). Yani, falez çizgisi zamanla karanın içine doğru ilerler, bu da falezlerin başlangıçtaki konumlarından kıyıdan daha uzağa doğru hareket etmesi anlamına gelir. Bu süreç, falezlerin önünde bir dalga aşındırma düzlüğü (wave-cut platform) oluşmasına da neden olur.
Bu ifade yanlıştır. Falez oluşumu, dalga aşındırması (erozyon) sonucunda meydana gelen bir jeomorfolojik süreçtir. Aşındırma, kıyıdan malzeme alıp götürür veya derin sulara taşır. Kıyı birikim şekilleri (plajlar, kumullar, kıyı okları vb.) ise dalgaların ve akıntıların taşıdığı malzemeyi biriktirmesiyle oluşur. Falezlerin olduğu kıyılar genellikle derin sulara sahip olup, güçlü erozyonun etkisindedir. Bu tür kıyılarda birikim yerine aşınma ön plandadır ve birikim şekillerinin oluşumu zorlaşır veya engellenir. Dolayısıyla, falez oluşumu kıyı birikim şekillerini *artırmak* yerine, genellikle *azaltır* veya oluşumunu engeller.
Bu açıklamalar ışığında, falez oluşumuyla ilgili yanlış ifade D seçeneğinde verilmiştir.
Cevap D seçeneğidir.
