Mukan Kağan döneminde I. Göktürk Devleti'nin sınırları hangi yönde en geniş sınırlarına ulaşmıştır?
A) Sadece Orta Asya'da
B) Hazar Denizi'ne kadar
C) Kore'den Karadeniz'e kadar
D) Hindistan'a kadar
E) Anadolu'ya kadar
Sevgili öğrenciler, bu soru, I. Göktürk Devleti'nin en parlak dönemlerinden biri olan Mukan Kağan dönemindeki coğrafi yayılımını anlamamızı istiyor. Tarih derslerinde devletlerin sınırlarını ve güçlerini öğrenmek, o dönemin dünya haritasını zihnimizde canlandırmak için çok önemlidir.
- Mukan Kağan Dönemi: I. Göktürk Devleti, Bumin Kağan tarafından kurulduktan sonra, özellikle kardeşi İstemi Yabgu ile birlikte ülkeyi yöneten Mukan Kağan (553-572) döneminde en güçlü ve en geniş sınırlarına ulaşmıştır. Bu dönem, Göktürklerin askeri ve siyasi gücünün zirvesidir.
- Doğu Yönündeki Genişleme: Mukan Kağan, doğuda Kitanlar ve diğer Mançurya kabileleri üzerinde hakimiyet kurarak sınırlarını Kore Yarımadası'na kadar genişletmiştir. Bu, devletin doğudaki en uç noktalarından birini oluşturmuştur.
- Batı Yönündeki Genişleme: Mukan Kağan'ın amcası ve batı kanadının yöneticisi olan İstemi Yabgu, batıda büyük fetihler gerçekleştirmiştir. Akhun İmparatorluğu'nu Sasanilerle işbirliği yaparak yıkmış, ardından Sasanilerle de mücadele ederek Orta Asya'da Aral Gölü çevresi ve Hazar Denizi'nin kuzeyine kadar ilerlemiştir. Hatta Bizans İmparatorluğu ile ittifaklar kurarak Karadeniz'in kuzeyindeki bozkırlara kadar uzanan geniş bir coğrafyayı kontrol altına almıştır.
- En Geniş Sınırlar: Bu doğu ve batı yönlü genişlemeler bir araya geldiğinde, I. Göktürk Devleti'nin sınırları doğuda Kore'den, batıda Karadeniz'e kadar uzanan devasa bir alanı kapsamıştır. Bu durum, o dönemin en büyük imparatorluklarından biri olduğunu göstermektedir.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi: Diğer seçenekleri incelediğimizde, A seçeneğindeki "Sadece Orta Asya'da" ifadesi, Göktürklerin çok daha geniş bir alana yayıldığını göz ardı eder. B seçeneğindeki "Hazar Denizi'ne kadar" ifadesi, batıdaki genişlemenin Karadeniz'e kadar ulaştığını eksik bırakır. D seçeneğindeki "Hindistan'a kadar" ve E seçeneğindeki "Anadolu'ya kadar" ifadeleri ise Göktürklerin gerçek sınırlarının çok ötesindedir.
Bu bilgiler ışığında, Mukan Kağan döneminde I. Göktürk Devleti'nin sınırlarının doğuda Kore'den batıda Karadeniz'e kadar uzandığını görüyoruz. Bu, devletin ulaştığı en geniş coğrafi alandır.
Cevap C seçeneğidir.
