Bir bisikletli düz bir yolda 8 m/s sabit süratle hareket ederken, yolun belirli bir noktasından geçtikten 10 saniye sonra konumu için ne söylenebilir?
A) Yer değiştirmesi 80 metre, aldığı yol 80 metre
B) Yer değiştirmesi 80 metre, aldığı yol 0 metre
C) Yer değiştirmesi 0 metre, aldığı yol 80 metre
D) Yer değiştirmesi 8 metre, aldığı yol 8 metre
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, düz bir yolda sabit süratle hareket eden bir bisikletlinin belirli bir süre sonraki konumu hakkında konuşacağız. Fizikteki temel kavramlardan olan 'alınan yol' ve 'yer değiştirme' arasındaki farkı ve benzerliği bu örnek üzerinden çok güzel anlayacağız.
- Verilen Bilgileri Anlayalım:
- Bisikletli düz bir yolda hareket ediyor. Bu bilgi çok önemli, çünkü hareketin yönü değişmiyor demektir.
- Sürati sabit ve $8 \text{ m/s}$'dir. Sabit sürat, her saniyede aynı mesafeyi katettiği anlamına gelir.
- Belirli bir noktadan geçtikten $10 \text{ saniye}$ sonraki durumu soruluyor.
- Alınan Yol Kavramını İnceleyelim:
- Alınan yol, bir cismin hareketi boyunca katettiği toplam mesafedir. Skaler bir büyüklüktür, yani sadece büyüklüğü vardır, yönü yoktur.
- Sabit süratle hareket eden bir cismin aldığı yolu bulmak için sürati ile zamanı çarparız. Formülü şöyledir: $Alınan \ Yol = Sürat \times Zaman$.
- Bisikletli için bu değeri hesaplayalım: $Alınan \ Yol = 8 \text{ m/s} \times 10 \text{ s} = 80 \text{ metre}$.
- Yer Değiştirme Kavramını İnceleyelim:
- Yer değiştirme, bir cismin ilk konumu ile son konumu arasındaki en kısa mesafedir. Vektörel bir büyüklüktür, yani hem büyüklüğü hem de yönü vardır.
- Sorumuzda bisikletli düz bir yolda ve sabit süratle hareket ediyor. Bu, bisikletlinin yönünü değiştirmediği anlamına gelir. Eğer bir cisim düz bir yolda ve tek bir yönde hareket ediyorsa, aldığı yolun büyüklüğü ile yer değiştirmesinin büyüklüğü birbirine eşit olur.
- Bisikletli başlangıç noktasından $10 \text{ saniye}$ sonra $80 \text{ metre}$ ileriye gitmiştir. Dolayısıyla, ilk konumu ile son konumu arasındaki en kısa mesafe de $80 \text{ metre}$ olacaktır.
- Bu durumda, $Yer \ Değiştirme = 80 \text{ metre}$.
- Sonuçları Değerlendirelim:
- Hesaplamalarımıza göre, bisikletlinin aldığı yol $80 \text{ metre}$'dir.
- Yine hesaplamalarımıza göre, bisikletlinin yer değiştirmesi de $80 \text{ metre}$'dir.
- Şimdi seçeneklere bakalım ve bulduğumuz değerlerle eşleşen seçeneği işaretleyelim.
Cevap A seçeneğidir.
