KPSS Genel Yetenek kaç soru (60 soru) Test 2

🎓 KPSS Genel Yetenek kaç soru (60 soru) Test 2 - Ders Notu

Bu ders notu, KPSS Genel Yetenek testinin "Türkçe" ve "Matematik" bölümlerinde sıkça karşılaşılan ve öğrencilerin zorlandığı temel konuları sade bir dille özetlemektedir. Amacımız, karmaşık görünen bu konuları göz yormayan bir formatta sunarak öğrenmenizi kolaylaştırmaktır.

📌 Paragrafta Anlam Bilgisi

Paragraf soruları, okuduğunu anlama, yorumlama ve çıkarım yapma yeteneğinizi ölçer. Bu bölümde en çok ana fikir, yardımcı fikirler, anlatım biçimleri ve düşünceyi geliştirme yolları üzerine sorular gelir.

• Ana Fikir: Paragrafın vermek istediği temel mesajdır. "Yazar bu paragrafta ne anlatmak istiyor?" sorusunun cevabıdır. Genellikle giriş veya sonuç cümlelerinde bulunur.
• Yardımcı Fikirler: Ana fikri destekleyen, açıklayan veya örnekleyen detaylardır.
• Anlatım Biçimleri:
  • Açıklama: Bilgi verme amacı güder. Nesnel bir dil kullanılır.
  • Öyküleme: Bir olayı kişi, yer, zaman belirterek anlatır. Hareketlilik vardır.
  • Betimleme: Varlıkların veya durumların özelliklerini, okuyucunun zihninde canlandıracak şekilde anlatır. Gözlem ön plandadır.
  • Tartışma: Bir düşünceyi çürütme veya kendi düşüncesini kabul ettirme amacı taşır. Soru-cevap şeklinde ilerleyebilir.
• Düşünceyi Geliştirme Yolları: Tanımlama, karşılaştırma, örnekleme, tanık gösterme (alıntı yapma), sayısal verilerden yararlanma, benzetme gibi yöntemlerdir.

💡 İpucu: Paragraf sorularında önce soruyu okuyun! Ne aradığınızı bilmek, paragrafı daha bilinçli okumanızı sağlar ve zaman kazandırır.

📌 Fiilimsiler (Eylemsiler)

Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerine belirli ekler getirilerek oluşturulan, fiilin bazı özelliklerini taşıyan ancak cümle içinde isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir.

• İsim-Fiil (Mastar): Fiile "-ma / -me", "-ış / -iş / -uş / -üş", "-mak / -mek" ekleri getirilerek yapılır. (Örn: okuma, gülüş, gitmek)
• Sıfat-Fiil (Ortaç): Fiile "-an / -en", "-ası / -esi", "-maz / -mez", "-ar / -er", "-dık / -dik / -duk / -dük", "-acak / -ecek", "-mış / -miş / -muş / -müş" ekleri getirilerek yapılır. Genellikle kendisinden sonraki ismi niteler. (Örn: koşan çocuk, gelecek günler, yıkılası dağlar)
• Zarf-Fiil (Bağ-Fiil / Ulaç): Fiile "-ken", "-alı / -eli", "-madan / -meden", "-ince / -ınca", "-ip / -ıp / -up / -üp", "-arak / -erek", "-dıkça / -dikçe", "-e...e", "-r...mez", "-casına / -cesine", "-dığında / -diğinde" gibi ekler getirilerek yapılır. Cümleye zaman veya durum anlamı katar. (Örn: koşarken, gülerek, gelince)

⚠️ Dikkat: Bazı fiilimsiler (özellikle isim-fiiller) zamanla kalıcı isim haline gelebilir. Örneğin, "dondurma" kelimesi artık bir yiyecek adıdır, fiilimsi değildir. Cümledeki anlamına ve bağlamına dikkat edin.

📌 Yazım Kuralları ve Noktalama İşaretleri

Doğru yazım ve noktalama, yazılı anlatımın temelidir ve anlam karışıklıklarını önler.

• Büyük Harflerin Kullanımı: Cümle başları, özel isimler (kişi adları, yer adları, millet adları, dil adları, din adları), unvanlar, kurum adları, belirli tarih ve gün adları (ayın ve günün adı belirtiliyorsa), kitap/dergi/eser adları.
• Sayıların Yazımı: Metin içinde sayılar genellikle yazıyla yazılır (iki, beş yüz). Ancak para, ölçü, istatistik verileri ve saatler rakamla yazılır (15.30, 5 kg). Sıra sayıları "-inci / -ıncı" ekiyle (3. veya üçüncü) veya romen rakamıyla (III.) gösterilir.
• Birleşik Kelimelerin Yazımı: Anlam kayması veya ses düşmesi/türemesi varsa bitişik (kaynana, pazartesi). Somut olarak yer bildiren alt, üst, üzeri kelimeleri ayrı (su altı, yer üstü). Kurallı birleşik fiiller (yapabilmek, düşüvermek) bitişik.
• "-de / -da" Bağlacı ve Eki: Bağlaç olan "-de / -da" ayrı yazılır ve cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz (Sen de gel.). Ek olan "-de / -da" bitişik yazılır ve cümleden çıkarıldığında anlam bozulur (Evde kimse yok.).
• "-ki" Bağlacı ve Eki: Bağlaç olan "-ki" ayrı yazılır (Bilgi ki güçtür.). Ek olan "-ki" bitişik yazılır ve ilgi eki veya sıfat yapan ek olabilir (Evdeki hesap, seninki.). "SOMBAHÇEM" (sanki, oysaki, mademki, belki, halbuki, çünkü, meğerki) kelimelerindeki "-ki"ler bitişik yazılır.
• "-mi" Soru Eki: Her zaman ayrı yazılır ve kendisinden sonra gelen ekler bitişik yazılır (Geldin mi?, Çalışıyor muyuz?).

📝 Noktalama İşaretleri:

• Nokta (.): Cümle sonuna, bazı kısaltmalara, sıra sayılarına, tarih ve saatlere konur.
• Virgül (,): Eş görevli kelime ve kelime gruplarını ayırmada, sıralı cümleleri ayırmada, ara sözleri belirtmede, hitaplardan sonra kullanılır.
• Noktalı Virgül (;): Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ayırmada, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmada kullanılır.
• İki Nokta (:): Kendisinden sonra açıklama veya örnek verilecek cümlenin sonuna konur.
• Üç Nokta (...): Bitmemiş cümlelerin sonuna, alıntılarda atlanan yerlere, kaba sayılan sözcüklerin yerine konur.
• Soru İşareti (?): Soru bildiren cümle veya sözlerin sonuna konur.
• Ünlem İşareti (!): Sevinç, korku, şaşırma gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna veya hitaplardan sonra konur.
• Tırnak İşaretleri (" "): Başkasına ait sözleri aktarmada, eser adlarını belirtmede, vurgulanmak istenen sözcükleri göstermede kullanılır.
• Kesme İşareti ('): Özel isimlere gelen çekim eklerini ayırmada, kısaltmalara gelen ekleri ayırmada, sayıya getirilen ekleri ayırmada kullanılır.

📌 Üslü Sayılar

Bir sayının kendisiyle tekrarlı çarpımının kısa gösterimidir. $a^n$ ifadesinde $a$ taban, $n$ ise üsttür (kuvvet).

• $a^n = a \cdot a \cdot a \cdot ... \cdot a$ ($n$ tane $a$'nın çarpımı)
• $a^0 = 1$ (Sıfır hariç her sayının sıfırıncı kuvveti 1'dir.)
• $a^1 = a$
• $a^{-n} = \frac{1}{a^n}$ (Negatif üst, sayıyı ters çevirir.)
• $a^m \cdot a^n = a^{m+n}$ (Tabanlar aynıysa üstler toplanır.)
• $\frac{a^m}{a^n} = a^{m-n}$ (Tabanlar aynıysa üstler çıkarılır.)
• $(a^m)^n = a^{m \cdot n}$ (Üssün üssü çarpılır.)
• $(a \cdot b)^n = a^n \cdot b^n$
• $(\frac{a}{b})^n = \frac{a^n}{b^n}$

⚠️ Dikkat: Negatif sayıların çift kuvvetleri pozitif, tek kuvvetleri negatiftir. Örneğin, $(-2)^4 = 16$ iken, $(-2)^3 = -8$'dir.

📌 Köklü Sayılar

Bir sayının hangi sayının kuvveti olduğunu bulma işlemidir, üslü sayıların tersi olarak düşünülebilir. $\sqrt[n]{a}$ şeklinde gösterilir.

• $\sqrt[n]{a^m} = a^{m/n}$ (Kök derecesi paydaya, üs paya gelir.)
• $\sqrt{a} = \sqrt[2]{a}$ (Kök derecesi 2 ise yazılmaz.)
• $\sqrt{a \cdot b} = \sqrt{a} \cdot \sqrt{b}$ (Çarpma işlemi kök içinde ayrılabilir.)
• $\sqrt{\frac{a}{b}} = \frac{\sqrt{a}}{\sqrt{b}}$ (Bölme işlemi kök içinde ayrılabilir.)
• $x\sqrt{a} + y\sqrt{a} = (x+y)\sqrt{a}$ (Toplama ve çıkarma işlemleri ancak kök içleri ve kök dereceleri aynıysa yapılabilir.)
• Kök dışına çıkarma: $\sqrt{a^2 \cdot b} = a\sqrt{b}$
• Paydayı rasyonel yapma (Eşlenik): $\frac{a}{\sqrt{b}} = \frac{a\sqrt{b}}{b}$ veya $\frac{a}{\sqrt{x} \pm \sqrt{y}} = \frac{a(\sqrt{x} \mp \sqrt{y})}{x-y}$

⚠️ Dikkat: Çift dereceli köklerin içi negatif olamaz (gerçek sayılar kümesinde). Örneğin, $\sqrt{-4}$ bir gerçek sayı değildir.

📌 Denklem Çözme ve Eşitsizlikler

Bilinmeyen içeren matematiksel ifadelerde, bilinmeyenin değerini bulma işlemidir.

• Denklem Çözme: Amaç, bilinmeyeni (genellikle $x$) yalnız bırakmaktır.
  • Eşitliğin her iki tarafına aynı sayı eklenebilir veya çıkarılabilir.
  • Eşitliğin her iki tarafı sıfırdan farklı aynı sayıyla çarpılabilir veya bölünebilir.
  • Bilinmeyenler bir tarafa, bilinenler diğer tarafa toplanır. Bir terim eşitliğin diğer tarafına geçerken işareti değişir.
  • Örnek: $3x - 5 = 10 \Rightarrow 3x = 10 + 5 \Rightarrow 3x = 15 \Rightarrow x = 5$
• Eşitsizlikler: Denklem çözmeye benzer, ancak eşitlik yerine büyüklük ($>$), küçüklük ($<$), büyük eşit ($\ge$), küçük eşit ($\le$) sembolleri kullanılır.
  • Denklemdeki kurallar eşitsizliklerde de geçerlidir, ancak önemli bir fark vardır: Eşitsizliğin her iki tarafı negatif bir sayıyla çarpılır veya bölünürse eşitsizliğin yönü değişir.
  • Örnek: $-2x < 6 \Rightarrow x > -3$ (Eşitsizlik yön değiştirdi.)
  • Çözüm kümesi genellikle aralık olarak ifade edilir (örn: $(-3, \infty)$ veya $[-3, 5]$).

💡 İpucu: Mutlak değerli denklemlerde ve eşitsizliklerde iki farklı durum düşünmeniz gerekebilir. Örneğin, $|x-2| = 5$ ise $x-2 = 5$ veya $x-2 = -5$ olmak zorundadır.

📌 Oran - Orantı

Oran, iki çokluğun birbirine bölünerek karşılaştırılmasıdır ($a/b$). Orantı ise iki veya daha fazla oranın eşitliğidir ($a/b = c/d$).

• Orantı Özellikleri:
  • İçler-dışlar çarpımı: $a/b = c/d \Rightarrow a \cdot d = b \cdot c$
  • Doğru Orantı: İki çokluktan biri artarken diğeri de aynı oranda artıyorsa veya biri azalırken diğeri de aynı oranda azalıyorsa doğru orantılıdır. $y = kx$ şeklinde ifade edilir ($k$ orantı sabiti).
  • Ters Orantı: İki çokluktan biri artarken diğeri aynı oranda azalıyorsa veya biri azalırken diğeri aynı oranda artıyorsa ters orantılıdır. $y = k/x$ şeklinde ifade edilir ($k$ orantı sabiti).

📌 Problemler (Sayı, Kesir, Yaş)

Matematiksel problemleri çözmek, günlük hayattaki durumları matematiksel bir modele dönüştürme becerisi gerektirir.

• Sayı Problemleri:
  • Bilinmeyene "x" deyin. "Bir sayının 3 fazlası" $\rightarrow x+3$. "Bir sayının 2 katı" $\rightarrow 2x$. "Bir sayının yarısı" $\rightarrow x/2$.
  • Cümleleri dikkatlice okuyarak adım adım matematiksel denklemler kurun.
• Kesir Problemleri:
  • Bütünün tamamına "x" veya paydaların EKOK'u kadar bir değer vererek işlem kolaylığı sağlayabilirsiniz.
  • "Bir sayının 1/3'ünün 1/2'si" $\rightarrow x \cdot \frac{1}{3} \cdot \frac{1}{2}$
  • "Bir deponun 2/5'i dolu" $\rightarrow$ kalan kısım $1 - 2/5 = 3/5$'tir.
• Yaş Problemleri:
  • Şimdiki yaşları "x" ve "y" olsun.
  • "5 yıl önceki yaş" $\rightarrow x-5$. "3 yıl sonraki yaş" $\rightarrow x+3$.
  • Önemli kural: İki kişinin yaş farkı her zaman sabittir.
  • "Annenin yaşı, kızının yaşının 3 katıdır." $\rightarrow A = 3K$.

💡 İpucu: Problemleri çözerken, verilen bilgileri not alın, bilinmeyeni belirleyin ve adım adım denklemi kurmaya çalışın. Kurduğunuz denklemi çözdükten sonra bulduğunuz cevabın sorunun istediği şey olup olmadığını kontrol edin.