Klasik mantık test çöz AYT Test 1

Aşağıdaki önermelerden hangisi basit kategorik bir önermedir?

A) Bazı insanlar ölümlüdür
B) Yağmur yağarsa yerler ıslanır
C) Hem Ay Dünya'nın uydusudur hem de Güneş bir yıldızdır
D) Ne matematik ne de felsefe kolay değildir

Merhaba sevgili öğrenciler,

Bu soruda, mantıkta temel bir kavram olan "basit kategorik önerme"nin ne olduğunu anlamamız ve verilen seçenekler arasından doğru olanı bulmamız isteniyor. Adım adım ilerleyelim:

• 1. Basit Kategorik Önerme Nedir?

  Basit kategorik önerme, bir özne (konu) ile bir yüklem (yüklem) arasında bir ilişki kuran, bu ilişkiyi bir niceleyici (tüm, bazı, hiçbir) ve bir bağ (dır, değildir) ile ifade eden tek bir yargı cümlesidir. Bu tür önermeler, başka bir önermeye bağlı değildir ve başka önermelerden oluşmaz. Yapısı genellikle şu şekildedir: Niceleyici + Özne + Bağ + Yüklem.

  Örnek: "Tüm kediler memelidir." (Niceleyici: Tüm, Özne: kediler, Bağ: -dir, Yüklem: memeli)

• 2. Seçenekleri İnceleyelim:
  • A) Bazı insanlar ölümlüdür

    Bu önermeyi inceleyelim:

    • Niceleyici: "Bazı" (tikel bir ifade)
    • Özne: "insanlar"
    • Bağ: "-dır" (olumlu bir bağ)
    • Yüklem: "ölümlü"

    Bu önerme, tek bir özne ("insanlar") ile tek bir yüklem ("ölümlü") arasında "bazı" niceleyicisi ve "dır" bağı ile bir ilişki kurmaktadır. Başka bir önermeye bağlı değildir veya başka önermelerden oluşmamıştır. Bu, basit kategorik bir önermenin tipik bir örneğidir (Tikel Olumlu önerme).

  • B) Yağmur yağarsa yerler ıslanır

    Bu önerme, "eğer... ise..." yapısını kullanır. Bu, iki ayrı önermeyi ("Yağmur yağar" ve "yerler ıslanır") bir koşul bağlacı ile birbirine bağlayan koşullu (hipotetik) bir bileşik önermedir. Basit kategorik değildir.

  • C) Hem Ay Dünya'nın uydusudur hem de Güneş bir yıldızdır

    Bu önerme, "hem... hem de..." yapısını kullanır. Bu, iki ayrı önermeyi ("Ay Dünya'nın uydusudur" ve "Güneş bir yıldızdır") bir "ve" (evetleme) bağlacı ile birbirine bağlayan bileşik (tümel evetlemeli) bir önermedir. Basit kategorik değildir.

  • D) Ne matematik ne de felsefe kolay değildir

    Bu önerme, "ne... ne de..." yapısını kullanır. Bu ifade aslında "Matematik kolay değildir ve Felsefe kolay değildir" anlamına gelir. İki ayrı önermeyi ("Matematik kolay değildir" ve "Felsefe kolay değildir") bir "ve" (evetleme) bağlacı ile birbirine bağlayan bileşik bir önermedir. Basit kategorik değildir.

• 3. Sonuç:

  Yukarıdaki incelemeler sonucunda, sadece "Bazı insanlar ölümlüdür" önermesinin basit kategorik bir önermenin tüm özelliklerini taşıdığını görmekteyiz. Diğer seçenekler, birden fazla basit önermeyi mantıksal bağlaçlarla birleştiren bileşik önermelerdir.

Cevap A seçeneğidir.