Düşünceyi geliştirme yolları TYT Test 1

9. "Okumak, zihnin bir bahçeye ekilen tohumları gibidir. Nasıl ki tohumlar uygun koşullarda filizlenip büyürse, okunan kitaplar da zihinde yeni fikirlerin yeşermesini sağlar. Bu nedenle düzenli okuma alışkanlığı, düşünce dünyamızı zenginleştiren en önemli etkinliktir."
Bu parçada düşünceyi geliştirmek için hangi yöntem ağır basmaktadır?

A) Tanık gösterme
B) Benzetme
C) Karşılaştırma
D) Sayısal verilerden yararlanma

Sevgili öğrenciler, bu soruda bir metinde düşünceyi geliştirmek için hangi anlatım yönteminin ağır bastığını bulmamız isteniyor. Şimdi metni dikkatlice inceleyelim ve seçenekleri değerlendirelim.

• Metni Anlayalım: Metin, okumayı zihnin bir bahçeye ekilen tohumlarına benzetiyor. Tohumların uygun koşullarda filizlenip büyümesi gibi, okunan kitapların da zihinde yeni fikirler yeşerttiğini söylüyor. Bu benzetme üzerinden düzenli okumanın düşünce dünyamızı zenginleştiren en önemli etkinlik olduğu sonucuna varıyor.
• Ana Fikri Belirleyelim: Metnin ana fikri, okumanın zihinsel gelişime katkısıdır. Bu katkıyı açıklarken çok güçlü bir benzetme kullanılmıştır.
• Benzetme (Teşbih) Nedir?: Benzetme, aralarında ilgi bulunan iki farklı varlık veya kavramdan zayıf olanı, güçlü olana benzeterek anlatımı daha etkili ve anlaşılır kılma sanatıdır. Genellikle "gibi", "sanki", "adeta", "tıpkı" gibi kelimeler kullanılır.
• Metindeki Benzetmeyi Bulalım: Metnin ilk cümlesi olan "Okumak, zihnin bir bahçeye ekilen tohumları gibidir." ifadesi doğrudan bir benzetmedir. Burada "okumak" (zayıf unsur) "tohumlara" (güçlü ve somut unsur) benzetilmiştir. İkinci cümle de bu benzetmeyi pekiştirerek, tohumların büyümesiyle fikirlerin yeşermesi arasında bir paralellik kurar.
• Diğer Seçenekleri Değerlendirelim:
  • A) Tanık gösterme: Metinde herhangi bir uzmanın veya tanınmış bir kişinin sözüne yer verilmemiştir.
  • C) Karşılaştırma: Karşılaştırma, iki farklı şeyin benzer ve farklı yönlerini ortaya koymaktır. Metinde okuma ile tohumlar arasında bir benzerlik kurulsa da, bu bir karşılaştırmadan ziyade, okumayı daha iyi açıklamak için yapılan bir benzetmedir. Karşılaştırmada genellikle iki ayrı kavramın özellikleri detaylıca ele alınır.
  • D) Sayısal verilerden yararlanma: Metinde hiçbir sayı, istatistik veya oran bulunmamaktadır.
• Sonuç: Metin boyunca okuma eylemi ve zihinsel gelişim, tohumların ekilmesi ve filizlenmesi metaforuyla açıklanmıştır. Bu, açıkça bir benzetme yöntemidir ve metnin temelini oluşturur.

Cevap B seçeneğidir.