1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde emir kipiyle çekimlenmiş bir fiil bulunmaktadır?
A) Yarın okula gideceğim.Sevgili öğrenciler, bu soruda fiillerin çekimlendiği kipleri doğru bir şekilde ayırt etmemiz isteniyor. Özellikle emir kipini bulmaya odaklanacağız. Haydi adım adım inceleyelim!
Öncelikle emir kipi nedir, onu hatırlayalım. Emir kipi, bir eylemin yapılmasını kesin bir dille veya rica yoluyla bildiren kiptir. Genellikle bir kişiye veya kişilere bir komut, talimat veya istek vermek için kullanılır. Emir kipinin kendine özgü bir kip eki yoktur, ancak fiilin kök veya gövdesine doğrudan şahıs ekleri (veya ikinci tekil şahısta hiç ek almadan) gelerek oluşur. Örneğin, "gel", "oku", "yazın" gibi.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve fiillerin hangi kiplerle çekimlendiğini bulalım:
A) Yarın okula gideceğim.
Bu cümlede fiil "gideceğim"dir. "Git-" fiil köküne "-ecek" gelecek zaman eki ve "-im" birinci tekil şahıs eki gelmiştir. Bu fiil, gelecek zaman kipi ile çekimlenmiştir. Emir kipi değildir.
B) Bu konuyu dikkatlice dinle.
Bu cümlede fiil "dinle"dir. "Dinle-" fiil köküne herhangi bir zaman veya dilek kipi eki gelmemiştir. Doğrudan "sen" kişisine bir talimat, bir emir verilmektedir. Bu fiil, emir kipi ile çekimlenmiştir.
C) Akşam yemeğini birlikte yiyoruz.
Bu cümlede fiil "yiyoruz"dur. "Ye-" fiil köküne "-yor" şimdiki zaman eki ve "-uz" birinci çoğul şahıs eki gelmiştir. Bu fiil, şimdiki zaman kipi ile çekimlenmiştir. Emir kipi değildir.
D) Dün çok güzel bir film izledi.
Bu cümlede fiil "izledi"dir. "İzle-" fiil köküne "-di" görülen geçmiş zaman eki ve üçüncü tekil şahıs eki (ek almaz) gelmiştir. Bu fiil, görülen geçmiş zaman kipi ile çekimlenmiştir. Emir kipi değildir.
Yaptığımız incelemeler sonucunda, sadece B seçeneğindeki "dinle" fiilinin emir kipiyle çekimlendiğini açıkça görüyoruz. Diğer seçeneklerdeki fiiller farklı zaman kipleriyle çekimlenmiştir.
Cevap B seçeneğidir.
