Rüzgâr eser, dallar oynar,
Kuşlar uçar, kanat oynar,
Gözlerimde yaşlar oynar,
Aklım sende, fikrim sende.
Bu dörtlükteki kafiye ve redif düzeni için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) "oynar" kelimeleri redif, "eser" ve "uçar" tam kafiyelidir
B) "oynar" kelimeleri redif, "dallar", "kanat", "yaşlar" yarım kafiyelidir
C) "oynar" kelimeleri tunç kafiyedir
D) "eser", "uçar", "oynar" kelimeleri zengin kafiyelidir
Bu soruyu çözmek için öncelikle kafiye ve redif kavramlarını hatırlayalım. Ardından dörtlükteki kelimeleri inceleyerek doğru cevabı bulalım.
- Kafiye (Uyak): Dize sonlarındaki ses benzerliğidir.
- Redif: Dize sonlarında aynı anlam ve görevde olan kelime veya eklerdir.
Şimdi dörtlüğümüzü inceleyelim:
Rüzgâr eser, dallar oynar,
Kuşlar uçar, kanat oynar,
Gözlerimde yaşlar oynar,
Aklım sende, fikrim sende.
- Dizelerin sonunda tekrar eden "oynar" kelimeleri aynı anlam ve görevde kullanıldığı için rediftir.
- Geriye kalan "dallar", "kanat" ve "yaşlar" kelimelerindeki ses benzerliklerine bakalım. Bu kelimelerde sadece "-lar" sesleri benziyor. Bu da tek ses benzerliği olduğu için yarım kafiye oluşturur.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) "oynar" kelimeleri redif, "eser" ve "uçar" tam kafiyelidir: "eser" ve "uçar" kelimeleri arasında bir ses benzerliği bulunmamaktadır. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
- B) "oynar" kelimeleri redif, "dallar", "kanat", "yaşlar" yarım kafiyelidir: "oynar" kelimeleri rediftir ve "dallar", "kanat", "yaşlar" kelimelerinde "-lar" sesi benzediği için yarım kafiye vardır. Bu seçenek doğrudur.
- C) "oynar" kelimeleri tunç kafiyedir: Tunç kafiye, bir kelimenin diğer kelimenin içinde aynen geçmesiyle oluşur. Burada böyle bir durum yoktur. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
- D) "eser", "uçar", "oynar" kelimeleri zengin kafiyelidir: "eser", "uçar" ve "oynar" kelimeleri arasında zengin kafiye oluşturacak bir ses benzerliği bulunmamaktadır. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
Cevap B seçeneğidir.
