Sevgili öğrenciler, bu soruda Türkiye'deki nüfusun dağılışını etkileyen faktörleri göz önünde bulundurarak hangi ilde nüfus yoğunluğunun diğerlerine göre daha az olacağını bulmamız isteniyor. Verilen faktörleri ve seçeneklerdeki illerin özelliklerini tek tek inceleyelim:
- Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler: Nüfusun bir bölgede yoğunlaşmasını veya seyrelmesini etkileyen temel faktörler şunlardır: İklim koşulları: Ilıman, yaşanabilir iklimler nüfusu çekerken, aşırı soğuk, sıcak veya kurak iklimler nüfusun seyrekleşmesine neden olur. Sanayileşme: Sanayinin geliştiği yerlerde iş imkanları artar ve bu durum göç alarak nüfus yoğunluğunu artırır. Tarım olanakları: Verimli tarım arazileri, sulama imkanları olan bölgeler tarih boyunca yerleşim için tercih edilmiştir. Yer şekilleri: Düz, alçak ve ulaşımı kolay yerler nüfusun yoğunlaştığı alanlardır. Dağlık, engebeli ve yüksek yerler ise nüfusun seyrekleşmesine yol açar.
- Şimdi seçeneklerdeki illeri bu faktörler açısından değerlendirelim:
- A) İstanbul: Türkiye'nin en büyük şehri ve ekonomik merkezidir. Sanayileşme çok ileri düzeydedir, iş imkanları fazladır. İklimi ılımandır. Yer şekilleri kısmen engebeli olsa da geniş düzlükler ve kıyı şeridi yerleşime uygundur. Bu nedenle nüfus yoğunluğu çok fazladır.
- B) İzmir: Ege Bölgesi'nin en büyük şehri ve önemli bir sanayi, ticaret ve tarım merkezidir. İklimi Akdeniz iklimi olup oldukça elverişlidir. Verimli tarım alanlarına sahiptir. Yer şekilleri kıyı ovaları ve iç kesimlerdeki verimli ovalarla yerleşime uygundur. Nüfus yoğunluğu yüksektir.
- C) Ankara: Türkiye'nin başkenti ve önemli bir idari, sanayi ve eğitim merkezidir. Sanayisi ve iş imkanları gelişmiştir. İç Anadolu iklimi yaşanır, kışları soğuk olsa da genel olarak yaşanabilir bir iklime sahiptir. Yer şekilleri genellikle plato ve ovalardan oluşur, yerleşime elverişlidir. Nüfus yoğunluğu yüksektir.
- D) Tunceli: Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan bir ildir. İklim koşulları: Kışları çok soğuk ve kar yağışlı, yazları sıcak ve kurak geçen sert karasal iklime sahiptir. Bu durum yaşam koşullarını zorlaştırır. Sanayileşme: Sanayileşme düzeyi oldukça düşüktür, iş imkanları kısıtlıdır. Tarım olanakları: Geniş ve verimli tarım alanları sınırlıdır. Engebeli arazi yapısı tarımı zorlaştırır. Yer şekilleri: Büyük ölçüde dağlık ve engebeli bir araziye sahiptir (Munzur Dağları gibi). Bu durum ulaşımı ve yerleşimi olumsuz etkiler. Bu olumsuz faktörler, Tunceli'nin diğer illere göre daha az nüfus yoğunluğuna sahip olmasına neden olur.
- Sonuç: İstanbul, İzmir ve Ankara, belirtilen faktörler açısından nüfus çekici özelliklere sahipken, Tunceli'nin iklimi, yer şekilleri ve sanayileşme düzeyi gibi faktörler nüfus yoğunluğunun düşük olmasına neden olmaktadır.
Cevap D seçeneğidir.
