Bir kimya laboratuvarında demir ve kükürt elementlerinden demir sülfür (FeS) sentezleniyor. 11,2 gram demir ve 6,4 gram kükürt kullanılarak 14,0 gram demir sülfür elde ediliyor. Bu tepkimenin yüzde verimi kaçtır? (Fe: 56 g/mol, S: 32 g/mol)
A) 70Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, demir ve kükürt elementlerinden demir sülfür (FeS) sentezi tepkimesinin yüzde verimini hesaplayacağız. Yüzde verim, bir kimyasal tepkimede teorik olarak elde edilebilecek maksimum ürün miktarına kıyasla, gerçekte elde edilen ürün miktarının bir ölçüsüdür. Bu hesaplamayı adım adım yapalım:
Demir (Fe) ve kükürt (S) birleşerek demir sülfür (FeS) oluşturur. Tepkime denklemi şu şekildedir:
$Fe(k) + S(k) \rightarrow FeS(k)$
Bu denklem zaten denktir, yani her iki tarafta da atom sayıları eşittir.
Bunun için verilen kütleleri mol kütlelerine böleceğiz. Mol kütleleri parantez içinde verilmiştir: $M_{Fe} = 56 \text{ g/mol}$ ve $M_S = 32 \text{ g/mol}$.
$n_{Fe} = \frac{\text{Demir kütlesi}}{\text{Demir mol kütlesi}} = \frac{11,2 \text{ g}}{56 \text{ g/mol}} = 0,2 \text{ mol}$
$n_S = \frac{\text{Kükürt kütlesi}}{\text{Kükürt mol kütlesi}} = \frac{6,4 \text{ g}}{32 \text{ g/mol}} = 0,2 \text{ mol}$
Tepkime denklemine ($Fe + S \rightarrow FeS$) göre, 1 mol demir, 1 mol kükürt ile tepkimeye girer. Bizim elimizde 0,2 mol demir ve 0,2 mol kükürt bulunmaktadır. Bu durumda, her iki reaktan da tam olarak tükenir, yani sınırlayıcı bileşen yoktur veya her ikisi de sınırlayıcıdır. Bu, ürün miktarını hesaplamak için herhangi birini kullanabileceğimiz anlamına gelir.
Teorik verim, tepkimeye giren maddelerin tamamının ürüne dönüştüğü varsayıldığında elde edilebilecek maksimum ürün miktarıdır.
$M_{FeS} = M_{Fe} + M_S = 56 \text{ g/mol} + 32 \text{ g/mol} = 88 \text{ g/mol}$
$m_{FeS, teorik} = n_{FeS, teorik} \times M_{FeS} = 0,2 \text{ mol} \times 88 \text{ g/mol} = 17,6 \text{ g}$
Yüzde verim formülü şu şekildedir:
$Yüzde Verim = \frac{\text{Gerçek Verim}}{\text{Teorik Verim}} \times 100$
Soruda verilen gerçek verim (elde edilen demir sülfür miktarı) $14,0 \text{ g}$'dır.
$Yüzde Verim = \frac{14,0 \text{ g}}{17,6 \text{ g}} \times 100$
$Yüzde Verim \approx 0,79545 \times 100 \approx 79,55\%$
Hesaplamalarımıza göre yüzde verim yaklaşık %79,55'tir. Seçenekler arasında bu değere en yakın olan B seçeneği olan %77,8'dir.
Cevap B seçeneğidir.