Haritalarda izohips eğrilerinin sık geçtiği yerler için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Yamaç eğimleri fazladır
B) Akarsu aşındırması daha etkilidir
C) Tarım faaliyetleri daha kolaydır
D) Heyelan riski daha yüksektir
Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle izohips eğrilerinin haritalardaki anlamını ve sık geçtikleri yerlerin coğrafi özelliklerini iyi anlamamız gerekiyor.
- İzohips Eğrileri Nedir? İzohips eğrileri, haritalar üzerinde aynı yükseltiye sahip noktaları birleştiren kapalı eğrilerdir. Bu eğriler sayesinde yeryüzü şekillerinin yükselti ve eğim özellikleri hakkında bilgi ediniriz.
- İzohips Eğrilerinin Sık Geçtiği Yerler Ne Anlama Gelir? Haritalarda izohips eğrilerinin birbirine çok yakın, yani "sık" geçtiği yerler, o bölgedeki yamaç eğiminin çok dik olduğunu gösterir. Eğriler ne kadar sık ise, eğim o kadar fazladır. Tam tersine, eğrilerin seyrek geçtiği yerler ise eğimin az, yani arazinin daha düz veya hafif eğimli olduğunu belirtir.
Şimdi seçenekleri, izohips eğrilerinin sık geçtiği (yani yamaç eğiminin fazla olduğu) yerler için tek tek değerlendirelim:
- A) Yamaç eğimleri fazladır: Bu ifade doğrudur. İzohips eğrilerinin sık geçmesi, o bölgedeki eğimin dik olduğunu, yani yamaç eğimlerinin fazla olduğunu gösterir.
- B) Akarsu aşındırması daha etkilidir: Bu ifade de doğrudur. Eğimli arazilerde akarsuların akış hızı artar. Akış hızı artan suyun aşındırma gücü de doğru orantılı olarak artar. Dolayısıyla, dik yamaçlarda akarsu aşındırması daha etkilidir.
- C) Tarım faaliyetleri daha kolaydır: Bu ifade yanlıştır. Dik yamaçlarda tarım yapmak oldukça zordur. Toprak erozyonu riski yüksektir, tarım makineleri kullanmak güçtür, sulama ve toprak işleme faaliyetleri meşakkatlidir. Bu nedenle, tarım faaliyetleri dik yamaçlarda daha zordur, kolay değildir.
- D) Heyelan riski daha yüksektir: Bu ifade doğrudur. Dik yamaçlar, özellikle yağışlı dönemlerde veya zeminin uygun olmadığı durumlarda, yerçekiminin etkisiyle toprak ve kaya kütlelerinin aşağı doğru kaymasına (heyelan) daha yatkındır. Eğim arttıkça heyelan riski de artar.
Yukarıdaki değerlendirmelere göre, izohips eğrilerinin sık geçtiği yerler için "Tarım faaliyetleri daha kolaydır" ifadesi söylenemez, aksine daha zordur.
Cevap C seçeneğidir.
