Alparslan'ın ölümünden sonra tahta geçen ve Büyük Selçuklu Devleti'ni en parlak dönemine ulaştıran Melikşah döneminde yaşanan önemli bir iç sorun aşağıdakilerden hangisidir?
A) Batınilik hareketlerinin yaygınlaşması
B) Moğol istilasının başlaması
C) Haçlı Seferleri'nin başlaması
D) Abbasi Halifeliği'nin yıkılması
Sevgili öğrenciler, bu soruda Büyük Selçuklu Devleti'nin en parlak dönemini yaşayan hükümdarı Melikşah zamanında karşılaşılan önemli bir iç sorunu bulmamız isteniyor. Tarihi olayların zaman çizelgesini ve niteliklerini iyi bilmek, bu tür soruları doğru yanıtlamanın anahtarıdır.
- Melikşah Dönemi: Alparslan'ın oğlu olan Melikşah, Büyük Selçuklu Devleti'ni siyasi, ekonomik ve kültürel açıdan zirveye taşımıştır. Ancak bu parlak dönemin kendine özgü iç ve dış sorunları da olmuştur.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Batınilik hareketlerinin yaygınlaşması: Batınilik, Hasan Sabbah liderliğindeki Haşhaşiler olarak da bilinen, dini ve siyasi amaçları olan gizli bir örgüttü. Devletin otoritesini sarsmayı hedefleyen bu hareket, özellikle Melikşah ve veziri Nizamülmülk döneminde büyük bir iç tehdit haline gelmiş, suikastlar düzenlemiş ve Alamut Kalesi gibi merkezlerde güçlenmiştir. Nizamülmülk'ün suikastı da bu hareket tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu, Melikşah döneminin en ciddi iç sorunlarından biridir.
- B) Moğol istilasının başlaması: Moğol istilaları, 13. yüzyılın başlarında Cengiz Han ile başlamıştır. Melikşah ise 11. yüzyılın sonlarında (1072-1092) hüküm sürmüştür. Dolayısıyla bu seçenek, zaman açısından yanlıştır.
- C) Haçlı Seferleri'nin başlaması: Birinci Haçlı Seferi 1096 yılında başlamıştır. Melikşah ise 1092 yılında vefat etmiştir. Haçlı Seferleri, Melikşah'ın ölümünden hemen sonra başlamış ve Selçuklu Devleti için büyük bir dış tehdit oluşturmuştur, ancak Melikşah döneminde başlayan bir iç sorun değildir.
- D) Abbasi Halifeliği'nin yıkılması: Abbasi Halifeliği, 1258 yılında Moğollar tarafından yıkılmıştır. Bu olay da Melikşah döneminden çok sonra gerçekleşmiştir.
- Doğru Seçeneğin Belirlenmesi: Yukarıdaki incelemelerden de anlaşılacağı üzere, Melikşah döneminde devletin iç güvenliğini ve otoritesini en çok tehdit eden ve yaygınlaşan sorun Batınilik hareketleridir. Bu hareket, devletin en güçlü veziri Nizamülmülk'ün dahi canına mal olmuş, Selçuklu topraklarında büyük bir huzursuzluk kaynağı olmuştur.
Cevap A seçeneğidir.
